انجمن علمی مهندسی و مدیریت پسماند ایراناکولوژی انسانی3041-92553820241022Cognitive-Environmental Analysis of the Impact of High-Rise Construction on the Social Status of Citizens in Sariتحلیل ادراکی-محیطی تأثیر بلند مرتبه سازی بر روی وضعیت اجتماعی شهروندان ساری56458621267910.22034/el.2025.497597.1039FAسید حسنرسولیدکتری گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.0000-0001-9067-2043عباسعلیپور نخیاستادیار پژوهش بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویجی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش، ساری، ایران.محمدابراهیمی سراییدکتری شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.محمدرضاغلامی پویاکارشناسی ارشد مدیریت شهری، واحد علوم تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.Journal Article20250103This research aims to examine the cognitive-environmental perception of the impact of high-rise construction on the social status of citizens in Sari. To this end, a questionnaire has been designed containing several questions regarding demographic, social, and cultural characteristics of household heads, as well as physical housing characteristics. Additionally, it includes several items to assess respondents' satisfaction with apartment living, the extent and nature of neighborhood relationships, and the impact of apartment living on these relationships. It also addresses social, cultural, and legal issues arising from apartment living. For this purpose, 200 apartment-dwelling household heads were asked to evaluate these aspects using a Likert scale. The analysis of the collected data was conducted using SPSS software through both descriptive and analytical methods. The descriptive results obtained from this research indicate that the individual characteristics of residents significantly influence their satisfaction with apartment living. Furthermore, according to the findings, the reduction in neighborhood relationships due to apartment living has been analyzed by separating each of the individual and contextual variables, describing the relationships between the variables in question. In the inferential analysis, the Chi-square test was used to analyze the relationships between individual and contextual variables affecting satisfaction with apartment living and the decline in neighborhood relationships as a result of apartment living. The results indicated that all tests were significant across all analyses.این پژوهش، سعی کرده است تا به بررسی ادراک محیطی تأثیر بلندمرتبه سازی بر روی وضعیت اجتماعی شهروندان شهر ساری بپردازد. بدین منظور و با توجه به اهداف و فرضیه های تحقیق، پرسشنامه ای تنظیم شده که حاوی تعدادی سئوالات فردی و زمینه ای در رابطه با ویژگی های جمعیت شناختی، اجتماعی و فرهنگی سرپرست خانوار و مشخصات فیزیکی مسکن و نیز تعدادی گویه، جهت بررسی میزان و دلایل رضایت مندی پاسخگویان از زندگی آپارتمان نشینی، میزان و نوع روابط همسایگی و تأثیر آپارتمان نشینی بر میزان روابط همسایگی و گویه های مرتبط با مسائل و مشکلات اجتماعی، فرهنگی و حقوقی ناشی از آپارتمان نشینی می باشد. جهت تحقق این منظور از 200 نفر از سرپرست خانوارهای آپارتمان نشین خواسته شده است تا در قالب مقیاس لیکرت به ارزیابی آن بپردازند. تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده نیز با استفاده از نرم افزار SPSS به دو روش توصیفی و تحلیلی انجام شده است. نتایج توصیفی حاصل از داده های بدست آمده در این پژوهش، نشان داده است که ویژگی های فردی ساکنان در ارزیابی از میزان رضایت آنان از زندگی آپارتمان نشینی مؤثر بوده است. همچنین بر اساس یافته های تحقیق، کاهش روابط همسایگی در اثر آپارتمان نشینی که به تفکیک هر یک از متغیرهای فردی و زمینه ای مورد تحلیل قرار گرفته است، روابط متغیرهای مورد نظر را توصیف کرده است. در تحلیل استنباطی نیز با استفاده از آزمون کای اسکوئر به تحلیل روابط بین متغیرهای فردی و زمینه ای مؤثر بر میزان رضایت مندی از زندگی آپارتمان نشینی و کاهش روابط همسایگی در اثر آپارتمان نشینی پرداخته شد که نتایج حاصل از آن حاکی از معنادار بودن آزمون ها در تمامی تحلیل ها بوده است.https://www.landscapeecologyjournals.ir/article_212679_94b219c11cb42bbe0f36ed411c3c6ad2.pdfانجمن علمی مهندسی و مدیریت پسماند ایراناکولوژی انسانی3041-92553820241022Spatial Analysis of Vulnerability and Urban Crisis Management with Emphasis on Earthquakes Case Study: Region 2 of Tehran Municipalityتحلیل فضایی آسیب پذیری و مدیریت بحران نواحی شهری با تاکید بر زلزله مطالعه موردی: منطقه 2 شهرداری تهران58760121301810.22034/el.2025.497913.1040FAروناکجمشیدیدکتری شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران.پاکزادآزادخانیاستادیار گروه معماری و برنامه ریزی شهری موسسه آموزش عالی باختر ایلام، ایلام، ایران.طیبهعزیزیدکتری شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران.Journal Article20250104One strategy for crisis management is spatial analysis to identify vulnerable areas and reduce damage from environmental hazards. The aim of this research is to examine the preventive role of crisis management in reducing earthquake-related casualties in District 2 of Tehran. This research is applied in nature and employs an exploratory-analytical method. Data and information were collected through documentary and field methods. Data analysis was conducted using ArcGIS software and the TOPSIS model. The study area encompasses the nine zones of District 2 of Tehran. To assess vulnerability in the region and manage crises, indicators such as parcel size and dimensions, building quality, population density, distance from faults, and availability of green space were used. The findings indicate that, among the nine zones in District 2 of Tehran, based on the studied indicators, Zones 3, 5, 6, and 8 exhibit the highest vulnerability, while Zones 1, 2, 4, and 7 exhibit the lowest. According to the TOPSIS model, the criterion of structural resistance during an earthquake scored 0.6842, ranking it first among the evaluated criteria. Consequently, for preventive actions and crisis management aimed at reducing vulnerability before an earthquake occurs, priority should be given to developing open and green spaces, establishing crisis management shelters, controlling population growth in the areas, and enhancing the renovation and strengthening of urban structures.یکی از راهبردهای مدیریت بحران تحلیل فضایی و شناسایی مناطق آسیب پذیر به منظور تقلیل خسارات ناشی از مخاطرات محیطی است. هدف این پژوهش بررسی و تحلیل نقش پیشگیرانه مدیریت بحران در کاهش تلفات ناشی از زلزله در منطقه 2 شهر تهران است. این پژوهش از نوع کاربردی و روش اکتشافی- تحلیلی است. داده ها و اطلاعات جمع آوری شده از طریق روش های اسنادی و میدانی بدست آمده است.تجزیه و تحلیل داده ها با بهره گیری از نرم افزار Arc GIS و مدل TOPSIS انجام شده است. محدوده مورد مطالعه نواحی 9 گانه منطقه 2 شهر تهران است. برای پهنهبندی آسیبپذیری منطقه و مدیریت بحران از شاخصهای اندازه و ابعاد قطعات، کیفیت ابنیه، تراکم جمعیت، فاصله از گسل و میزان فضای سبز استفاده شده است. یافته های پژوهش مشخص می سازد از بین 9 ناحیه در منطقه دو شهر تهران، بر اساس شاخصهای مورد مطالعه، به ترتیب نواحی 3، 5، 6، 8، دارای بیشترین آسیبپذیری و نواحی 1، 2، 4، 7 کمترین آسیب پذیری را دارند و بر اساس مدل تاپسیس معیار عدم برخورداری از مقاومت ساختمانی هنگام زلزله با کسب امتیاز 0.6842 توانسته است در صدر معیار مورد بررسی قرار بگیرد در نتیجه برای اقدامات پیشگیرانه و مدیریت بحران برای کاهش آسیبپذیری پیش از وقوع زلزله، بایستی با اقدامات توسعه فضاهای باز و سبز و ایجاد سوله های مدیریت بحران و کنترل رشد جمعیت در نواحی ، ارتقای نوسازی و مقاوم سازی سازه های شهری در اواویت قرار گیرد.https://www.landscapeecologyjournals.ir/article_213018_1e10c9edbbc5b17289f80daaade08765.pdfانجمن علمی مهندسی و مدیریت پسماند ایراناکولوژی انسانی3041-92553820241022Studying the role of urban transportation sustainability in two dimensions of social sustainability and environmental sustainability in reducing urban problemsمطالعه نقش پایداری حمل و نقل شهری در دو بعد پایداری اجتماعی و پایداری زیست محیطی در کاهش مشکلات شهری60261421301910.22034/el.2025.498055.1041FAخدیجهخطیریدکتری مدیریت بحران، دانشگاه شیخ بهایی اصفهان، اصفهان، ایران.Journal Article20250105The rapid development of urbanization has led to an increase in demand for infrastructure such as drinking water supply, electricity grid and the creation of transportation facilities, etc. The inadequacy of the existing system or parallel management in the urban traffic management sector has increased the gap between demand and supply of transportation facilities. The consequences of an unsustainable transportation system in urban areas are bordering on threatening human health. As a result, the need to pay attention to urban planning and management was raised. The purpose of this article is to examine the role and importance of developing sustainable urban transportation in order to reduce urban problems and consequently improve the quality of urban life. The type of research is applied and the research method is descriptive and analytical, and interview and questionnaire tools have been used in line with the research objectives. It has also been collected and analyzed through statistical data and documents available in relevant departments and organizations. The results of statistical analysis showed that there is a close relationship between urban transportation sustainability and the environmental dimension. There is also a significant relationship between urban transportation sustainability and the social dimension. Finally, it is concluded that by planning based on understanding the urban space, it is possible to create the basis for the proper development of cities and the comfort of citizens.روند سریع توسعه شهرنشینی منجر به افزایش تقاضا برای زیرساخت ها نظیر تأمین آب آشامیدنی، شبکه برق و ایجاد امکانات حمل و نقل و .... گردیده است. عدم کفایت سیستم موجود یا مدیریت های موازی در بخش مدیریت ترافیک شهری موجب افزایش فاصله بین تقاضا و عرضه امکانات حمل و نقل گردیده است . از تبعات سیستم حمل و نقل ناپایدار در مناطق شهری ورور به مرزهای تهدید سلامت انسانی می باشد. در نتیجه لزوم توجه به برنامهریزی و مدیریت شهری، مطرح شد. هدف این مقاله، بررسی نقش و اهمیت توسعه پایداری حمل و نقل شهری در جهت کاهش مشکلات شهری و به تبع آن ارتقاء کیفیت زندگی شهری میباشد. نوع تحقیق کاربردی و روش بررسی به صورت توصیفی تحلیلی میباشدو از ابزار مصاحبه و پرسشامه در راستای اهاف تحقیق استفاده شده است همچنین از طریق داده های آماری اسناد و مدارک موجود در ادارات و سازمان های مربوطه جمع آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفته است.نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آماری نشان داد بین پایداری حمل و نقل شهری و بعد زیست محیطی رابطه تنگاتنگی وجود دارد همچنین بین پایداری حمل و نقل شهری و بعد اجتماعی رابطه معناداری وجود دارد.در نهایت چنین نتیجهگیری میشود که با برنامهریزی براساس شناخت فضای شهری ، می توان زمینه ایجاد توسعه مناسب شهرها و آسایش شهروندان را فراهم کرد.https://www.landscapeecologyjournals.ir/article_213019_7d879052c08b7956ef73fdad212b3f49.pdfانجمن علمی مهندسی و مدیریت پسماند ایراناکولوژی انسانی3041-92553820241022Historical geography of Torgay and Sulduz based on the book of Safwat al-Safaجغرافیای تاریخی تُرغای و سُلدوز بر مبنای کتاب صفوةالصفا61562221305910.22034/el.2025.498621.1042FAفاطمهجعفرنیااستادیار تاریخ دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.0000-0002-3818-6221محمدعزیزنژاددکتری تاریخ ایران اسلامی،دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.Journal Article20250107Geographical locations are the basis for historical events, and the names of these places reflect the culture and historical realities of each region. Therefore, based on the names recorded in texts and sources, it is possible to investigate a region's background. For example, in the book Safwat al-Safa authored by Ibn Bazzaz Ardabili, the names of the regions are mentioned, and by referring to them, a brief picture of the historical geography of some regions of Azerbaijan, such as Torgay and Sulduz, can be presented. Torgay and Sulduz were the names of the provinces in the Azerbaijan region, where Shaykh Safi al-Din Ardabili (650-735 AH/1335-1252AD) met with the people of those provinces during the rule of Abu Said (717-736 AH/1317-1335 AD), Ilkhan Mongol. In the historical and geographical texts and sources, there is no mention of the nomenclature, history, and geographical scope of these provinces. Considering this issue, this research seeks to reconstruct and examine the historical geography of Torgay and Sulduz provinces and their significance, drawing on Safwat al-Safa's book and the historiography of the Mongol and Timurid periods, using a descriptive-analytical approach. The research findings indicate that Torgay province is located in the southeast, and Sulduz province is located in the south and southwest of Lake Urmia. Due to its favorable climate and, consequently, abundant water and fertile soil, it is one of the most populated areas of Azerbaijan. The period of rule was considered to be the Mongol patriarchs. Also, the inhabitants of these Sunni provinces were considered Turkic and Mongol tribes, as well as followers and disciples of Shaykh Safi al-Din Ardabili.مکانهای جغرافیایی بستر شکلگیری رویدادهای تاریخی است و اسامی این مکانها، بازتاب فرهنگ و واقعیتهای تاریخی هر منطقه است. از اینرو، براساس نامهای ضبط شده در متون و منابع، میتوان به بررسی پیشینه یک منطقه پرداخت. از جمله در کتاب صفوه الصفا تألیف ابن بزاز اردبیلی، به اسامی مناطقی اشاره شده که با استناد به آنها، میتوان تصویری اجمالی از جغرافیای تاریخی برخی مناطق آذربایجان چون ترغای و سلدوز ارائه کرد. ترغای و سلدوز نام ولایت-های در منطقه آذربایجان بودند که شیخ صفیالدین اردبیلی (650-735ق/1252-1335م) با اهالی آن ولایات مقارن با حکومت ابوسعید (حک:717-736ق/1317-1335م) ایلخان مغول دیدار کرده است. در متون و منابع تاریخی و جغرافیایی به وجه تسمیه، تاریخچه و محدوده جغرافیایی این ولایات اشارهای نشده است. با توجه به این مسئله، این پژوهش درصدد است جغرافیای تاریخی ولایتهای ترغای و سلدوز و اهمیت آنان را با استفاده از کتاب صفوة الصفا ابن بزاز اردبیلی و منابع تاریخنگاری مغولی و تیموری با رویکرد توصیفی- تحلیلی بازسازی و بررسی کند. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که ولایت ترغای در جنوب شرقی و ولایت سلدوز در جنوب و جنوب غربی دریاچه اورمیه واقع بودهاند و به سبب داشتن اقلیم مساعد و به تبع آن آب فراوان و خاک حاصخیز از نواحی پرجمعیت ایالت آذربایجان در دوره حکومت ایلخانان مغول به شمار میرفتند. همچنین اهالی و سکنه این ولایات سنی مذهب از اقوام ترک و مغول و از پیروان و مریدان شیخ صفیالدین اردبیلی محسوب میشدند.https://www.landscapeecologyjournals.ir/article_213059_88f9119f3b749f9c54de225114435986.pdfانجمن علمی مهندسی و مدیریت پسماند ایراناکولوژی انسانی3041-92553820241022Definition the Bagh Alley as Identified Urban Spaces in the Iranian Civilizationبازشناسی کوچه باغ ها، به عنوان فضاهای شهری هویت مند در تمدن ایرانی62363821489610.22034/el.2025.499873.1045FAاصغرمولائیدانشیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران.0000-0002-9458-040XJournal ArticleGardens and garden alleys are meaningful concepts in the history of Iranian civilization and show the pattern of Iranians' interaction with nature. The traditions of using water and trees and combining them with the cultures of different regions of Iran have led to the emergence of diverse and valuable garden alleys. But these valuable works have been captured over time by constructions, businesses and one-dimensional attitudes in the expansion of villas, towers, industries and roads, and as a result, the destruction of gardens and garden alleys. This study aims to explain the importance of garden alleys as a natural cultural heritage of Iran and their protection strategies and the relevant question is what are the dimensions, values and examples of garden alleys in the cultural and natural heritage of Iran? Which is done by historical and analytical research method, qualitative approach and methods of document, library and case study. The values of the garden alley are recognizable in cultural, natural, spatial and physical dimensions, literary, spiritual and psychological and landscape, and these spaces as the Iranian cultural and natural heritage of the land represent identity, antiquity, originality and spatial belonging and poetic feelings and traditions of nature. Their protection and revival, in addition to literary, spiritual and landscape values, will play an important role in protecting the contemporary environment of cities and villages.باغ و کوچه باغ در تاریخ تمدن ایران زمین، مفاهیمی پرمعنا بوده و الگوی تعامل ایرانیان با طبیعت را نمایان میسازند. سنتهای بهرهگیری از اب و درختان و ترکیب آنها با فرهنگهای مناطق مختلف ایران موجب پدید آمدن کوچه باغهای متنوع و با ارزش بسیاری شده است. اما این آثار با ارزش در گذر زمان اسیر ساخت و سازها، سوداگریها و نگرشهای تک بعدی در گسترش ویلاها، برجها و صنایع و راهها و درنتیجه تخریب و نابودی باغها و کوچه باغها شده است. این پژوهش با هدف تبیین اهمیت کوچه باغها به عنوان میراث فرهنگی طبیعی ایران زمین و راهکارهای حفاظت آنهاست و پرسش مربوطه عبارت است از کوچه باغها دارای چه ابعاد، ارزشها و مصادیقی در میراث فرهنگی و طبیعی ایران زمین هستند؟ که با روش پژوهش تاریخی و تحلیلی، رویکرد کیفی و شیوههای مطالعه اسنادی، کتابخانهای و بررسی نمونههای موردی انجام میشود. ارزشهای کوچه باغ در ابعاد فرهنگی، طبیعی، فضایی و کالبدی، ادبی، روحی و روانی و منظر قابل بازشناسی است و این فضاها به عنوان میراث فرهنگی و طبیعی ایرانی زمین نمایانگر هویت، قدمت، اصالت و تعلق مکانی و احساسات شاعرانه و سنتهای بزرگداشت طبیعت هستند که حفاظت و احیای آنها علاوه بر ارزشهای ادبی و روحی و منظر، نقش مهمی در حفاظت از محیط زیست معاصر شهرها و روستاها خواهد داشت.https://www.landscapeecologyjournals.ir/article_214896_c6e401dd5c1b984ece73703623f211af.pdfانجمن علمی مهندسی و مدیریت پسماند ایراناکولوژی انسانی3041-92553820241022Strengthening Urban Infrastructure with the Impact of Building a Water Park in Hamedan City to Increase and Attract Touristsتقویت زیرساخت های شهری با تاثیر احداث پارک آبی در شهر همدان در جهت افزایش و جذب گردشگر63966221489710.22034/el.2025.500892.1047FAمحمد رضافیض منشکارشناسی ارشد مهندسی محیط زیست، مدیر منطقه ۳ شهرداری همدان، همدان، ایران.Journal Article20250119In recent years, tourism has been recognized as one of the main drivers of economic development, playing an important role in increasing GDP, creating jobs, and fostering cultural exchange. In urban environments, tourism infrastructure serves as a vital tool for shaping the tourist experience and influencing the tourism sector's growth trajectory. However, many cities face significant challenges in developing and maintaining such infrastructure, including rapid urbanization, limited financial resources, and conflicting development priorities. This study examines the specific role of Hamedan Water Park in stimulating tourism growth and promoting urban tourism in Hamedan, Iran. Using a quantitative research method and structured questionnaires, the impact of the water park on tourist satisfaction, destination image, economic growth, and tourist mobility was assessed. The results of multiple regression analysis showed that the development of Hamedan Water Park significantly (β=0.2443, p<0.001) increases tourist satisfaction, destination image (β=0.2192, p<0.001), economic growth (β=0.2350, p<0.001), and tourist mobility (β=0.2918, p<0.001), explaining 96.08% of the variation in tourist satisfaction (R²=0.9608). Also, the confirmatory factor analysis (CFA) model was well validated with excellent fit indices (CFI=1.000, TLI=1.001, RMSEA=0.000, SRMR=0.001). These findings highlight the importance of investing in specialized recreational infrastructure to stimulate tourism growth and enhance urban competitiveness. In addition, the study emphasizes sustainable infrastructure development and maintaining a balance between economic growth and environmental protection. The results of this research can help policymakers and urban planners in making strategic decisions to improve tourism infrastructure and enhance the tourist experience.در سالهای اخیر، گردشگری به عنوان یکی از عوامل اصلی توسعه اقتصادی شناخته شده و نقش مهمی در افزایش تولید ناخالص داخلی، ایجاد اشتغال و تبادل فرهنگی ایفا میکند. در محیطهای شهری، زیرساختهای گردشگری به عنوان ابزاری حیاتی برای شکلدهی به تجربه گردشگران و تأثیرگذاری بر مسیر رشد بخش گردشگری عمل میکنند. با این حال، بسیاری از شهرها با چالشهای قابل توجهی در توسعه و نگهداری چنین زیرساختهایی مواجه هستند که شامل شهرنشینی سریع، منابع مالی محدود و اولویتهای توسعهای متقابل میشود. این مطالعه به بررسی نقش خاص پارک آبی همدان در تحریک رشد گردشگری و ارتقای گردشگری شهری در همدان، ایران میپردازد. با استفاده از روش تحقیق کمی و جمعآوری دادهها از طریق پرسشنامههای ساختاریافته، تأثیر پارک آبی بر رضایت گردشگران، تصویر مقصد، رشد اقتصادی و تحرک گردشگران مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که توسعه پارک آبی همدان به طور قابل توجهی ( β= 0.2443, p<0.001) رضایت گردشگران، تصویر مقصد ( β=0.2192, p<0.001)، رشد اقتصادی ( β=0.2350, p<0.001) و تحرک گردشگران ( β=0.2918, p<0.001) را افزایش میدهد که 96.08٪ از تغییرات رضایت گردشگران را توضیح میدهد (R²= 0.9608). همچنین، مدل تحلیل عاملی تاییدی (CFA) با شاخصهای تطابق عالی (CFI=1.000, TLI=1.001, RMSE= 0.000, SMRR=0.001) به خوبی تأیید شد. این یافتهها اهمیت سرمایهگذاری در زیرساختهای تفریحی تخصصی را برای تحریک رشد گردشگری و ارتقای رقابتپذیری شهری برجسته میکنند. علاوه بر این، مطالعه به تأکید بر توسعه پایدار زیرساختها و حفظ تعادل بین رشد اقتصادی و حفاظت از محیط زیست میپردازد. نتایج این تحقیق میتواند به سیاستگذاران و برنامهریزان شهری در اتخاذ تصمیمات استراتژیک برای بهبود زیرساختهای گردشگری و ارتقای تجربه گردشگران کمک کند.https://www.landscapeecologyjournals.ir/article_214897_93e1b81545cd4ec0f686be7f03842b94.pdf