انجمن علمی مهندسی و مدیریت پسماند ایران اکولوژی انسانی 3041-9255 4 13 2026 01 21 Analysis of the challenges of Iran's geopolitical territorial expansion in Iraq (in sub-national comparison) تحلیل چالش‌های قلمروگستری ژئوپلیتیکی ایران در عراق (در مقایس فرو ملی) 1617 1628 233540 10.22034/he.2025.501231.1051 FA کریم بایرامی دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0009-0005-7679-5326 ابراهیم رومینا دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. مهتاب جعفری استادیار، جغرافیای سیاسی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. ریباز قربانی نژاد استادیار، جغرافیای سیاسی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2025 02 07 Governments, as the main actors in the geopolitical arena, seek to establish geopolitical relations with other actors in order to ensure security, maintain and gain more benefits, as well as to improve their position and dignity at the global level. Meanwhile, Iran, as one of the most important regional players in Southwest Asia, has many geopolitical interests, which include increasing the level of influence beyond its borders, especially among its neighbors, including Iraq. is Based on this, the current research examines the various challenges that exist in the path of expanding Iran's geopolitical territory in Iraq. Considering the regional and international importance of this issue and the effects of territory expansion on regional and international relations, the present research has analyzed the most important challenges of Iran in this field at both sub-national and national levels with a descriptive and analytical approach. The results of the research show that: the most important challenges for the expansion of Iran's geopolitical territory at the sub-national level for the country of Iraq are: the existence of a political break in the relations between the Shiites of Iraq and Iran, the existence of religious and political extremist ideas (Baathism ) were among the Sunnis of Iraq. حکومت‌ها به‌عنوان بازیگران اصلی عرصه ژئوپلیتیک به‌منظور تامین امنیت، حفظ و کسب منافع بیشتر، همچنین ارتقاء جایگاه و منزلت خود در سطح جهانی به دنبال ایجاد مناسبات ژئوپلیتیکی با دیگر بازیگران می‌شوند. در این بین کشور ایران به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بازیگران منطقه‌ای در جنوب غرب آسیا دارای علائق ژئوپلیتیکی فراوانی است که از جمله این علائق را می‌توان در ارتقای سطح نفوذ در ماورای مرزها خود به‌ویژه در بین همسایگان خود از جمله کشور عراق می‌باشد. بر این اساس تحقیق حاضر به بررسی چالش‌های گوناگونی که در مسیر گسترش قلمرو ژئوپلیتیکی ایران در عراق وجود دارد، می‌پردازد. با توجه به اهمیت منطقه‌ای و بین‌المللی این موضوع و تأثیرات گسترش قلمرو بر روابط منطقه‌ای و بین‌المللی تحقیق حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی مهم‌ترین چالش‌های ایران در این زمینه را در دو سطح فروملی، ملی مورد بررسی قرار داده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که: مهم‌ترین چالش‌های گسترش قلمرو ژئوپلیتیکی ایران در سطح فروملی برای کشور عراق عبارت بودند از: وجود گسست سیاسی در ورابط شیعیان عراق و ایران، وجود اندیشه‌های افراط‌گرایی مذهبی و سیاسی (بعثی) در میان اهل‌سنت عراق بودند. https://www.landscapeecologyjournals.ir/article_233540_a872d0c1fbc7549c3e3898259fd6fd5c.pdf