انجمن علمی مهندسی و مدیریت پسماند ایران اکولوژی انسانی 3041-9255 4 13 2026 01 21 Comparative analysis of the factors influencing voting behavior during the 10th and 11th parliamentary elections (case study: electoral district of Qasr-e Shirin, Sarpol-e Zahab, and Gilan-e Gharb) بررسی تطبیقی رفتار رای دهی در دوره دهم و یازدهم مجلس شورای اسلامی (مطالعه موردی: حوزه انتخابیه قصرشیرین، سرپل ذهاب و گیلان‌غرب) 1660 1678 234088 10.22034/he.2025.534909.1122 FA مجتبی مهدیخانی گیلانی دانشجوی دکتری،گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. احمد بخشایش اردستانی استاد، گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0003-0214-9565 محمد رحیم عیوضی استاد،گروه حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. دیدخت صادقی حقیقی استادیار،گروه روابط بین الملل، و واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2025 07 16 The present study aims to conduct a comparative and qualitative analysis of the factors affecting voting behavior in the tenth and eleventh periods of the Islamic Consultative Assembly elections, focusing on the constituencies of Qasr-e-Shirin, Sar-e-Pul-Zahab, and Gilan-e-Gharb. This is the first research work in this field, and by utilizing the qualitative content analysis approach and using MaxQDA software, it examined the views of 30 local elites on the factors of tribal-tribal, religious, county-based, political-faction, and economic divisions. The findings indicate that these factors have been effective in both periods, but except for the religious factor, which shows a decreasing trend in the eleventh period, other factors have had an increasing trend compared to the tenth period. Overall, the data indicate that the electoral behavior of citizens in this area in both periods has been less subject to program-oriented indicators and is more affected by informal mechanisms, identity networks, and livelihood interests. A comparative analysis of changes in the gaps indicates that over time, voters' tendency to act on political culture has decreased and voting has been shaped in informal and identity contexts. This research emphasizes the need to review previous theories of voting and the need to develop indigenous models in analyzing political behavior in this region and the surrounding areas of Iran. پژوهش حاضر با هدف واکاوی تطبیقی و کیفی عوامل مؤثر بر رفتار رأی‌دهی در دو دوره دهم و یازدهم انتخابات مجلس شورای اسلامی، با تمرکز بر حوزه انتخابیه قصرشیرین، سرپل‌ذهاب و گیلان‌غرب انجام شده است. که اولین کار پژوهشی در این زمینه می باشد و با بهره‌گیری از رویکرد تحلیل محتوای کیفی و استفاده از نرم‌افزار MaxQDA، به بررسی دیدگاه‌های ۳۰ تن از نخبگان محلی پیرامون عامل های شکاف محوری ایلی - طایفه‌ای، مذهبی، شهرستان‌گرایی، سیاسی - جناحی و اقتصادی پرداخته است. یافته‌ها بیان می کنند که این عوامل در هر دو دوره اثرگذار بوده اند اما به جز عامل مذهبی که روندی کاهشی را در دوره یازدهم نشان می دهد، سایر عوامل در مقایسه با دوره دهم روند افزایشی داشته اند. در مجموع داده‌ها بیانگر آن هستند که رفتار انتخاباتی شهروندان این حوزه در هر دو دوره، کمتر تابع شاخص‌های برنامه‌محور بوده است و بیشتر متأثر از ساز و کارهای غیر رسمی، شبکه‌های هویتی و منافع معیشتی می باشد. تحلیل تطبیقی تغییرات شکاف‌ها نشانگر آن است که در گذر زمان، گرایش رأی‌دهندگان به کنش فرهنگ سیاسی کاهش یافته و شکل‌بندی رأی‌دهی در بسترهای غیررسمی و هویتی تعمیق یافته است. این پژوهش بر ضرورت بازنگری در نظریه‌های پیشین رأی‌دهی و لزوم تدوین الگوهای بومی در تحلیل رفتار سیاسی این منطقه و مناطق پیرامونی ایران تأکید می‌ورزد. https://www.landscapeecologyjournals.ir/article_234088_2007cd14ee6d2521200e7f876f39575f.pdf