انجمن علمی مهندسی و مدیریت پسماند ایران اکولوژی انسانی 3041-9255 4 13 2026 01 21 Designing a coastal and marine tourism development model based on axial promotion (Case study: Arvand Free Trade-Industrial Zone) طراحی مدل توسعه گردشگری ساحلی و دریایی مبتنی بر ترفیع محوری (موردمطالعه: منطقه آزاد تجاری-صنعتی اروند) 1974 1987 244156 10.22034/he.2026.573807.1195 FA سحر براتی زاده گروه مدیریت بازرگانی، واحد بین المللی اروند، دانشگاه آزاد اسلامی، آبادان، ایران. همایون یوسفی گروه حمل و نقل دریایی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران. نرگس ابراهیمی گروه مدیریت بازرگانی، واحد بین المللی اروند، دانشگاه آزاد اسلامی، آبادان، ایران. Journal Article 2026 02 03 Successful tourism can be likened to a living ecosystem that requires dynamic coordination with its surrounding environment for survival and growth. The tourism environment is constantly affected by economic, social, and cultural changes. Creating balance and coordination between influential factors is a complex matter and requires flexibility and dynamism in development planning. This allows the tourism industry to maintain its sustainable capabilities over time and identify and exploit new opportunities. Therefore, the present study has designed a coastal and marine tourism development model based on promotion in the Arvand Free Zone. This research was conducted based on a qualitative analysis approach and a theme analysis strategy; meaning that in-depth and semi-structured interviews were used to design the model. In the first stage, with the aim of developing a local model for coastal and marine tourism development based on promotion, interviews were conducted with 15 experts in this field (including senior managers of the Arvand Free Zone and university professors in the relevant field) and the resulting data were examined using thematic analysis. After analyzing the qualitative data and using exploratory factor analysis, 39 descriptive codes were identified and four overarching themes were identified as the main themes of coastal and marine tourism development. These themes include governance, organizational, environmental, and individual factors in the region, which were confirmed based on quantitative methods of validity and reliability of the findings. As a result, policymakers should be aware of the importance of these factors and consider the need to pay more attention to these themes in order to achieve economic benefits and avoid a one-dimensional economy. گردشگری موفق را می‌توان به یک اکوسیستم زنده تشبیه کرد که برای بقا و رشد، نیازمند هماهنگی پویا با محیط پیرامونی خود است. محیط گردشگری به‌طور مداوم تحت تأثیر تغییرات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قرار دارد، ایجاد تعادل و هماهنگی میان عوامل اثرگذار امری پیچیده و مستلزم انعطاف‌پذیری و پویایی در برنامه‌ریزی‌های توسعه‌ای است. این امر به صنعت گردشگری اجازه می‌دهد تا در طول زمان، قابلیت‌های پایدار خود را حفظ کرده و فرصت‌های جدید را شناسایی و بهره‌برداری کند. از اینرو پژوهش حاضر به طراحی مدل توسعه گردشگری ساحلی و دریایی مبتنی بر ترفیع محوری در منطقه آزاد اروند پرداخته است. این تحقیق بر اساس رویکرد تحلیل کیفی و با استراتژی تحلیل تم انجام شده است؛ به این معنا که برای طراحی مدل از مصاحبه‌های عمیق و نیمه ساختاریافته استفاده شده است. در مرحله نخست، با هدف تدوین یک مدل بومی برای توسعه گردشگری ساحلی و دریایی مبتنی بر ترفیع‌محوری، مصاحبه‌هایی با 15 نفر از خبرگان این حوزه (شامل مدیران ارشد منطقه آزاد اروند و اساتید دانشگاهی در حوزه مرتبط) انجام گرفت و داده‌های حاصل با روش تحلیل تِم مورد بررسی قرار گرفتند. پس از تحلیل داده‌های کیفی و بهره‌گیری از تحلیل عاملی اکتشافی، 39 کد توصیفی (مضمون سازمان دهنده) شناسایی شد و چهار مضمون فراگیر به‌عنوان مضامین اصلی توسعه گردشگری ساحلی و دریایی شناسایی شدند. این مضامین شامل عوامل حاکمیتی، سازمانی، محیطی و فردی در منطقه هستند که مبتنی بر روشهای کمی روایی و پایایی یافته ها تایید گردید .در نتیجه سیاستگزارن به منظور دستیابی به منافع اقتصادی و دوری از اقتصاد تک بعدی باید به اهمیت این عوامل واقف و بسترسازی جهت توجه بیشتر به این مضامین را مدنظر قرار دهند. https://www.landscapeecologyjournals.ir/article_244156_9c8b0f7a5aa6c1e6aa48e60661efe339.pdf