انجمن علمی مهندسی و مدیریت پسماند ایران اکولوژی انسانی 3041-9255 مقالات آماده انتشار 2026 08 11 Treatment of industrial wastewater contaminated with Methylene Blue dye using a wood-based membrane modified with zinc oxide (ZnO) nanoparticles, with a sustainable resource management approach تصفیه آب‌های صنعتی آلوده به رنگ متیلن آبی با استفاده از غشای چوبی اصلاح‌شده با نانوذرات اکسید روی با رویکرد مدیریت پایدار منابع 250576 10.22034/he.2026.592889.1250 FA محسن ایرانی گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه ولایت، ایرانشهر، ایران. 0009-0002-6986-3018 Journal Article 2026 07 20 Industrial wastewater containing organic dyes has become a significant environmental concern because of the persistence, chemical stability, and toxicity of these contaminants, which pose serious risks to aquatic ecosystems and human health. This study aimed to evaluate the environmental performance of a mulberry wood membrane modified with zinc oxide (ZnO) nanoparticles for the removal of methylene blue from aqueous solutions. To improve membrane porosity and facilitate nanoparticle penetration, the wood samples were first subjected to a delignification process and subsequently coated with ZnO nanoparticles using dip-coating and drop-casting techniques. The treatment performance of the fabricated membrane was examined under different dye concentrations and flow rates. The results demonstrated that the modified membrane exhibited efficient dye removal, maintaining an average removal efficiency of approximately 68% at methylene blue concentrations up to 30 mg/L. However, the removal efficiency gradually decreased at higher concentrations because of the saturation of available adsorption sites. In addition, increasing the flow rate negatively affected membrane performance by reducing the contact time between the contaminated solution and the membrane surface. These findings suggest that the ZnO-modified wood membrane, owing to its naturally porous structure, low fabrication cost, and satisfactory treatment efficiency, represents a promising and environmentally friendly pretreatment technology for reducing the pollutant load of industrial wastewater. The proposed membrane could contribute to sustainable water resource management while minimizing the ecological impacts associated with dye-contaminated industrial effluents. آب‌های صنعتی آلوده به رنگ‌های آلی، به دلیل پایداری شیمیایی، سمیت بالا و اثرات جبران‌ناپذیر بر اکوسیستم‌های آبی و سلامت انسان، از مهم‌ترین چالش‌های فراروی مدیریت زیست‌محیطی و تأمین پایدار منابع آب به شمار می‌روند پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کارایی زیست‌محیطی یک غشای زیست‌ساخته‌شده از چوب درخت توت و اصلاح‌شده با نانوذرات اکسید روی (ZnO) در حذف رنگ متیلن آبی از محلول‌های آبی انجام شد. به‌منظور افزایش تخلخل و بهبود نفوذ نانوذرات، نمونه‌های چوبی ابتدا تحت فرآیند لیگنین‌زدایی قرار گرفتند و سپس نانوذرات اکسید روی با استفاده از روش‌های Dip Coating و Drop Casting بر سطح و درون ساختار متخلخل تثبیت شدند. عملکرد غشای تهیه‌شده در غلظت‌های مختلف آلاینده و نرخ‌های متفاوت جریان بررسی گردید. نتایج نشان داد که غشای اصلاح‌شده توانایی قابل‌توجهی در حذف رنگ داشته، به‌طوری‌که راندمان حذف برای غلظت‌های تا ۳۰ میلی‌گرم بر لیتر حدود ۶۸ درصد باقی ماند. با افزایش غلظت اولیه به بیش از ۳۰ میلی‌گرم بر لیتر، راندمان به‌دلیل اشباع شدن سایت‌های فعال به‌تدریج کاهش یافت. همچنین افزایش دبی جریان با کاهش زمان تماس، عملکرد حذف را تحت تأثیر منفی قرار داد. یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که غشای چوبی اصلاح‌شده با نانوذرات اکسید روی، با بهره‌گیری از ساختار متخلخل طبیعی، هزینه‌ی پایین ساخت و عملکرد مناسب، پتانسیل بالایی به‌عنوان یک راهکار پیش‌تصفیه برای کاهش بار آلودگی پساب‌های صنعتی و ارتقای کیفی محیط‌زیست دارا بوده و می‌تواند در راستای مدیریت پایدار منابع آب و کاهش مخاطرات اکولوژیک موردتوجه قرار گیرد.