تحلیل مؤلفه‌های تأثیرگذار بر توسعه پایدار در روستاهای مناطق خوش آب‌وهوا (مطالعه موردی روستای امامه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مهناز محمدزاده نصیرآبادی 1
مرتضی کیایی 2
طاهره شرقی 3
1 استادیارگروه مهندسی آب و مدیریت کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد توسعه روستایی دانشگاه پیام نور، ایران
3 استادیار گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور، ایران
10.22034/el.2024.473210.1025
چکیده
شناخت جامع و دقیق عوامل تاثیر گذار برروند توسعه پایدار روستایی، عامل کلیدی و یکی از پیش شرط های ضروری برای دستیابی به توسعه پایدار روستایی است. لذا این پژوهش به منظور تحلیل مؤلفه‌های تأثیرگذار بر توسعه پایدار در روستاهای مناطق خوش و هوا به طور موردی در روستای امامه انجام‌شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر اهالی بومی روستای امامه به تعداد 1315 نفر بودند. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان تعداد 297 نفر به دست آمد که به‌طور تصادفی انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسشنامه محقق ساخت بوده است که مقدار آلفای کرونباخ آن 99/0 =α محاسبه شد. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل عاملی استفاده گردید. براساس نتایج، مهمترین مولفه های تاثیر گذار بر روند توسعه پایدار روستای امامه در پنج عامل شناسایی شدند که عبارتند از زیرساخت های نهادی اقتصادی، زیرساخت اجتماعی فرهنگی، پتانسیل های کشاورزی منطقه، موقعیت جغرافیایی منطقه و توان محیطی منطقه. این پنج عامل مجموعا 56/60 درصد واریانس مولفه های تاثیر گذار بر توسعه پایدار در روستای امامه را تبیین کردند. بنابراین توسعه پایدار روستایی پدیده ای پیچیده و دارای ابعاد متعدد است و بدون شناخت عوامل مختلف موثر بر توسعه پایدار روستا، حفظ آینده روستا امکان پذیر نمی باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Analysis of the influencing factors on sustainable development in villages with good weather (case study of Imamah village)

نویسندگان English

mahnaz mohamadzadeh nasiraabadi 1
morteza kiaee 2
tahereh sharghi 3
1 Assistant Professor, Department of Water Engineering and Agricultural Management, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
2 Master's degree in Rural Development, Payam Noor University. Iran.
3 Assistant Professor, Department of Agriculture, Payam Noor University, Iran
چکیده English

Introduction: A comprehensive and accurate understanding of the factors influencing the process of sustainable rural development is a key factor and one of the necessary preconditions for achieving sustainable rural development. Therefore, in order to analyze the factors affecting sustainable development in the villages of the pleasant regions, this research has been conducted case by case in the village of Emameh.
Materials and Methods: The statistical population of the present study was 1315 natives of Imamah village. The sample size was obtained by using the table of Krejci and Morgan, the number of 297 people, who were randomly selected. The tool of data collection was the researcher's questionnaire. Factor analysis method was used to analyze the data.
Results and Discussion: Based on the results, the most important factors affecting the sustainable development process of Imamah village were identified in five factors, which are economic institutional infrastructure, socio-cultural infrastructure, and agricultural potentials of the region, geographical location of the region and environmental strength of the region.
Conclusions: Therefore, sustainable rural development is a complex phenomenon with multiple dimensions, and without knowing the various factors affecting the sustainable development of the village, it is not possible to preserve the future of the village

کلیدواژه‌ها English

Component
sustainable development
rural development
Imamah village
  1. آتشین، م و رشیدی نژاد، ح. (1401). بررسی نقش تکافل خرد در توسعه اقتصادی روستایی ایران(مطالعه موردی: روستاهای شهرستان فسا). مجموعه مقالات دهمین کنفرانس بین المللی مدیریت، تجارت جهانی، اقتصاد، دارایی و علوم اجتماعی، 25 اردیبهشت ازمیر-ترکیه، 20-1.
  2. امینی نژاد، غ.، زنده بودی، ی و نوروزی، م. (1402). تحلیل نقش کشاورزی در توسعه روستایی با تاکید بر تولید تنباکو(مورد مطالعه: دهستان اهرم استان بوشهر). فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 12(43)، 131-150.
  3. اسدی محل چالی، م و پیربابایی، م. ت. (1397). راهبردهای توسعه پایدار در مناطق روستایی با استفاده از تکنیک AHP(مطالعه موردی: روستاهای واقع در آران و بیدگل، کاشان و نطنز. فصلنامه جغرافیا و توسعه، 16(50)، 108-95
  4. انامی، و. (1399). رویکرد جغرافیایی در توسعه پایدار روستایی. مجموعه مقالات دومین کنفرانس ملی علوم انسانی و توسعه، دانشگاه پیام نور استان فارس، اسفند 1399، 19-1.
  5. انصاری لر، ع.، محمد رضایی، ر و یادآور، ح. (1399). تبیین توسعه پایداری زیست محیطی روستایی: نواحی استان چهار محال و بختیاری. فصلنامه محیط زیست طبیعی، منابع طبیعی ایران، 73(3)، 456-443.
  6. ثانی حیدری، ع. ر.، دانشور کاخکی، م.، شاهنوشی، ن.، صبوحی صابونی، م. (1398). نقش اعتبارات خرد در توسعه پایدار روستایی: مطالعه موردی روستاهای منتخب شهرستان تربت جام ایران. فصلنامه روستا و توسعه، 22(3): 125-154.
  7. جوان، ج.، علوی زاده، ا و کرمانی، م. (1390). نقش متنوع سازی فعالیت های اقتصادی در توسعه پایدار روستایی مطالعه موردی: شهرستان سمیرم. فصلنامه جغرافیا، 9(29)، 17-43 https://sid.ir/paper/150426/fa
  8. حاجی، ل. (1395). تحلیل ساختاری مولفه های موثر بر توسعه پایدار تعاونی های تولیدی کشاورزی در مناطق روستایی شهرستان نقده. فصلنامه پژوهش های روستایی، 7(1)، 216-195.
  9. حسنوند، ع و عارف نژاد، م. (1402). عوامل موثر بر توسعه پایدار اقتصادی در روستاهای استان لرستان. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 12(3)، 157-145.
  10. حیدرپور، ب.، دانیالی، ت و استعلاجی، ع. (تبیین چالش های عمده توسعه روستایی برای دستیابی به توسعه پایدار: مطالعه موردی روستهاهای شهرستان اسلامشهر. مجله علوم جغرافیایی(جغرافیای کاربردی)، 16(32)، 142-131.
  11. خسروی پور، ب و خسروی پور، ا. (1400). حفاظت از محیط زیست روستا، راهبردی در راستای توسعه پایدار. مجله مطالعات محیط زیست، منابع طبیعی و توسعه پایدار. شماره 5(3)، 8-1.  قابل دسترس در: https://civilica.com/doc/1528663
  12. خدا مراد، م و زنگنه، م. (1398). بررسی مؤلفه‌های توسعه پایدار روستایی: چالش‌ها و راهکارها. فصلنامه جغرافیا و روابط انسانی، 2(2)، 186-199.
  13. شایان، ح.، تقیلو، ع. ا.، خسروبیگی،ر. (1391). تحلیل نقش مشارکت مردم در پایداری اقتصاد روستایی(مطالعه موردی: دهستان ایجرود بالا، شهرستان ایجرود). فصلنامه جغرافیا و توسعه ناحیه ای، 1(19)، 94-71.
  14. شربتیان، م. ح. (1398). تاملی بر ضرورت برنامه ریزی فرهنگی در توسعه پایدار جامعه روستایی. مجموعه مقالات اولین همایش ملی جغرافیا و برنامه ریزی توسعه روستایی، 9 مرداد 1398
  15. شفیعی ثابت، ن و کریمی مارزی، ف. (1401). واکاوی عوامل اجتماعی موثر بر زیست پذیری پایدار سکونتگاه های روستایی پیراشهری جیرفت. مجله توسعه فضاهای پیراشهری، 2(8): 222-205.
  16. صالحیان بادی، س.، اکبرپور، ا.، طالبی، خ و قمری، ع. (1400). جایگاه کشاورزی پایدار در توسعه پایدار روستایی نمونه موردی: دهستان حومه بخش مرکزی شهرستان ابهر). فصلنامه آمایش و توسعه، 1(3)، 45-27.
  17. صادقی، ر. (1401). جمعیت، توسعه و تغییرات اجتماعی. فصلنامه میان رشته ای در علوم انسانی، 14(4): 6-3.
  18. صیدایی، س و کرمشاهی، س. (1396). ارزیابی راهبردهای توسعه پایدار کیفیت محیطی مناطق روستایی. مجموعه مقالات اولین همایش بین‌المللی برنامه‌ریزی اقتصادی، توسعه پایدار و متوازن منطقه‌ای رویکردها و کاربردها، 13 و 14 اردیبهشت 96، دانشگاه کردستان.
  19. عزیزی، ع. ا.، مصریان، ع و کریم زاده، ع. (1402). جایگاه و نقش آموزش در توسعه پایدار روستایی. مجموعه مقالات هشتمین همایش بین المللی معماری،مرمت شهرسازی ومحیط زیست پایدار، 26 اسفند 1402،
  20. علیائی، م. (1402). نقش دوره های آموزشی در توسعه پایدار روستایی وکشاورزی مطالعه موردی دهستان چهل چشمه شهرستان دیواندره استان کردستان،سومین کنفرانس بین المللی و هفتمین کنفرانس ملی کشاورزی ارگانیک و مرسوم،اردبیل،https://civilica.com/doc/1775928
  21. فائز، و. م، نجفی، م. ب، کریمی، م. ش و فتح الهی،ج. (1401). شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار روستایی در افغانستان. فصلنامه اقتصاد و توسعه منطقه ای، 29(23)، 240-212.
  22. فیروزی، م.، امان پور، س و حصیری، آ. (1395). بررسی نقش کشاورزی در توسعه پایدار روستایی (نمونه موردی: بخش بردخون؛ شهرستان دیر). فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی شهری چشم انداز زاگرس، 8(27)، 140-125.
  23. قاسمی، س. ه. (1400). ضرورت های شناسایی چالش های بافت فرسوده روستایی در راستای رسیدن به اهداف توسعه پایدار. فصلنامه جغرافیا و روابط انسانی، 4(3)، 348-331.
  24. قربانی، آ.، جودی دمیرچی، م و مطیعی، ن. (1401). بررسی تاثیر توان محیطی بر توسعه اقتصادی مناطق روستایی استان اصفهان. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 1(39)، 2322-2131.
  25. قنبری، ا.، زحمانی فضلی، ع و عزیزپور، ف. (1399). تحلیل اثر گذاری مزیت های جغرافیایی در توسعه پایدار روستایی شهرستان خرم آباد. فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری - منطقه ای،10(36)، ص20-1.
  26. کریمی پور، ه و معصومی، ص. (1402). روستاهای سازگار با محیط زیست: معرفی مفاهیم و راهکارها. قابل دسترس در:
  27. http://www.wetlandsproject.ir/publications/books/detail/ecovillage/1016/view/
  28. کیایی، م. (1402). تحلیل مولفه های تاثیرگذار بر توسعه پایدار در روستاهای مناطق خوش آب و هوا مطالعه موردی روستای امامه. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور.
  29. مقدسی، س و استعلاجی، ع. (1394). ارزیابی توسعه پایدار روستایی با تاکید بر توان محیطی و مشارکت مردمی در تولید گیاهان داروئی(مطالعه موردی: استان سمنان شهرستان میامی بخش کالپوش). فصلنامه جغرافیا(برنامه ریزی منطقه ای)، 5(4)، 67-55.
  30. محمودی، س.، جنگ چی کاشانی، س و نیکبخت، م. (1399). تحلیل عوامل ساختاری موثر بر توسعه نهادی مناطق روستایی بوئین‌زهرا و آوج. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، ۳۵ (۳) :۲۳۷-۲۵۰
  31. موسوی زاده، ح. (1396). دانشنامه تهران بزرگ، جلد اول (شمیرانات). تهران: مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی.
  32. موسی زاده، ن.، خوشنواز، ز.، پاشایی، پ و شاطری، م. (1400). نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه پایدار سکونتگاه های روستایی(مطالعه موردی: روستاهای دهستان بشیوه پاطاق استان کرمانشاه). مجله پژوهش های جغرافیای اقتصادی، 2 (5): 82-65.
  33. میرلطفی، م.، شهدادی، ح.،  شهدادی، ح و شهدادی، ن. (1395). بررسی نقش فرهنگ و تاثیر آن بر توسعه روستایی. پنجمین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم جغرافیا و برنامه ریزی، معماری و شهرسازی، تهران،https://civilica.com/doc/648026
  34. ولی شریعت پناه، م.، عابدینی، م و عبدالملکی، ح. (1393). بررسی نقش بنیان های جغرافیایی در برنامه ریزی توسعه پایدار روستایی با استفاده از مدل swot (مطالعه موردی: شهرستان پاکدشت). فصلنامه نگرش های نو در جغرافیای انسانی، 6(4)،220-211.
  35. نجدت، د. (1402). روستای امامه از جاذبه های گردشگری ایران. قابل دسترس در : https://sakhteha.news/28449
  36. نقوی، م.، پایدار، ا و قاسمی، ی. (1391). بررسی و تحلیل نقش فرهنگ در توسعه مناطق روستایی با رویکردهای توسعه پایدار. مجله مهندسی فرهنگ، 6 (68): 107-93

 

  1. Alam, G. M. M., Alam, K., Mushtaq, Sh., & Filho, W. L. (2018). "How do climate change and associated hazards impact on the resilience of riparian rural communities in Bangladesh? Policy implications for livelihood development. Journal of Environmental Science and Policy. 84, pp. 7-18. https://doi.org/10.1016/j.envsci.2018.02.012
  2. Courtney, P., Mayfield, L., Tranter, R., Jones, Ph., & Errington, A. (2007). Small towns as ‘sub-poles’ in English rural development: Investigating rural–urban linkages using sub-regional social accounting matrices. Journal of Geoforum, 38, 1219–1232. https://doi.org 1016/j.geoforum.2007.03.006
  3. Fikret Szzbilir، (2018). Tradition and Rural Change in Southeastern Europe during Ottoman Rule", in Daniel Chirot (ed.), the Origins of Backwardness in Eastern Europe (Berkeley-Los Angeles: University of California Press, 1989), pp. 131-176.
  4. Nalere, P., Yago, M., & Oriel, K. (2015). The contribution of rural institutions to rural development: Study of smallholder farmer groups and NGOs in Uganda. International NGO Journal. 10(4):37-51. https://doi.org 5897/INGOJ2015.0299
  5. Pelletier, B., Hickey, G.M., Bothi, K.L., & Mude, A. (2016). Linking rural livelihood resilience and food security: an international challenge. Journal of Food Security. 8(3):469-476, https://doi.org/10.1007/s12571-016-0576-8
  6. Phan, C. T., Sun, S., Zhou, Z. Y., & Beg, R. (2019). Does microcredit increase household food consumption? A study of rural Vietnam. Journal of Asian Economics, 62: 39-51, https://doi.org/1016/j.asieco.2019.04.003
اکولوژی انسانی
دوره 3، شماره 6
بهار 1403
صفحه 416-430