سبزسازی سازمانی: نقش رهبری تحول‌آفرین و مدیریت منابع انسانی سبز در دستیابی به پایداری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
زهره شرعی
مجتبی محبی فر
دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران.
10.22034/he.2025.508657.1067
چکیده
با توجه به بحران کم‌آبی و ضرورت مدیریت پایدار منابع در مناطق خشک، این پژوهش با هدف بررسی تأثیر مدیریت منابع انسانی سبز و رهبری تحول‌آفرین سبز بر عملکرد پایدار با میانجیگری رفتار سبز کارکنان در شرکت آب و فاضلاب شهر یزد انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-هم‌بستگی است. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های استاندارد با طیف لیکرت ۵ گزینه‌ای جمع‌آوری شد. نمونه آماری شامل ۱۴۴ نفر از کارکنان شرکت آب و فاضلاب شهر یزد بود که به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها با مدل سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار PLS و آزمون سوبل برای بررسی اثرات میانجی انجام گرفت. مدیریت منابع انسانی سبز تأثیر مستقیم و معناداری بر عملکرد پایدار نداشت، اما از طریق رفتار سبز کارکنان به‌صورت غیرمستقیم بر آن اثر گذاشت. رهبری تحول‌آفرین سبز تأثیر مثبت و مستقیمی بر عملکرد پایدار و رفتار سبز کارکنان داشت. رفتار سبز کارکنان به‌عنوان متغیر میانجی، رابطه بین مدیریت منابع انسانی سبز و عملکرد پایدار، و همچنین رابطه بین رهبری تحول‌آفرین سبز و عملکرد پایدار را تقویت کرد. یافته‌ها نشان داد که اگرچه مدیریت منابع انسانی سبز به‌تنهایی برای بهبود عملکرد پایدار کافی نیست، اما تقویت رهبری تحول‌آفرین سبز و ترویج رفتارهای سبز کارکنان می‌تواند به‌عنوان اهرمی کلیدی در دستیابی به اهداف پایداری سازمان‌های مرتبط با مدیریت منابع آب عمل کند. این نتایج برای سیاست‌گذاران حوزه آب و فاضلاب در مناطق خشک نظیر یزد، جهت باز طراحی استراتژی‌های منابع انسانی و رهبری سبز، حائز اهمیت است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Organizational Greening: The Role of Transformational Green Leadership and Human Resource Management in Achieving Sustainability

نویسندگان English

Zohreh Sharei
Mojtaba Mohebi Far
Faculty of Management, Economics, and Accounting, Payame Noor University, Tehran, Iran.
چکیده English

Given the water scarcity crisis and the necessity for sustainable resource management in arid regions, this study aimed to investigate the impact of green human resource management (GHRM) and transformational green leadership (TGL) on sustainable performance, mediated by employees' green behavior (EGB), in the Yazd City Water and Sewage Company. This applied research adopted a descriptive-correlational methodology. Data were collected using standardized questionnaires with a 5-point Likert scale. The statistical sample included 144 randomly selected employees of the Yazd City Water and Sewage Company. Data analysis was conducted through structural equation modeling (SEM) in PLS software and the Sobel test to assess mediation effects. The results revealed that GHRM did not have a direct and significant impact on sustainable performance. However, GHRM positively influenced EGB, while TGL significantly affected both sustainable performance and EGB. Employees’ green behavior acted as a mediating variable, strengthening the relationship between GHRM and sustainable performance, as well as between TGL and sustainable performance. The findings indicated that although GHRM alone is insufficient to improve sustainable performance, enhancing TGL and promoting employees’ green behaviors can serve as key levers for achieving sustainability goals in water resource management organizations. These results hold significant implications for policymakers in the water and sewage sector of arid regions like Yazd, emphasizing the need to redesign HR strategies and integrate green leadership approaches to address environmental challenges effectively.

کلیدواژه‌ها English

Transformational Green Leadership (TGL)
Green Human Resource Management (GHRM)
Employee Sustainable Performance
Employees’ Green Behavior (EGB)
  1. ابراهیم‌پور، حبیب، زرجو، شبنم، و نعمت‌الهی، حمیدرضا. (۱۴۰۳). تحلیل نقش واسطه‌ای رهبری تحول‌آفرین سبز و رهبری مسئولیت‌پذیر در رابطه بین رفتار طرفدار محیط‌زیست و مدیریت منابع انسانی سبز (مورد مطالعه: پتروشیمی شیراز). رهبری آموزشی کاربردی، ۵(۳)، ۱۸۸–۲۱۱.
  2. احمدی، محمدرضا، اژدری، گلناز، و رضایی، علی. (۱۴۰۰). تأثیر مدیریت منابع انسانی سبز بر رفتارهای محیط‌زیستی کارکنان. مجله مدیریت محیط‌زیست، ۴۵(۳)، ۱۲۳–۱۴۵.
  3. اسماعیلی، مهدی، و بهمنی، اکبر. (۱۴۰۳). بررسی نقش رهبری تحول‌آفرین سبز بر رفتار سبز با نقش شیوه‌های مدیریت منابع انسانی سبز و آگاهی محیطی (مورد مطالعه: شرکت‌های کوچک و متوسط شهر تاکستان). اولین کنفرانس بین‌المللی فناوری اطلاعات، مدیریت و کامپیوتر.
  4. اسلامی، روح‌الله، و رحیمی، احمد. (۱۳۹۸). سیاست‌گذاری و بحران آب در ایران. سیاست‌های راهبردی و کلان، ۷(۲۷)، ۴۱۰–۴۳۵.
  5. تقوی، هادی، و مهارتی، یعقوب. (۱۴۰۲). مرور انتقادی نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده آجزن. پژوهش‌های مدیریت عمومی، ۱۶(۶۲)، ۹۷–۱۳۰.
  6. داوری، علی و رضازاده، آرش ( 1392 )، مد لسازی معادلات ساختاری با نرم افزار انتشارات جهاد دانشگاهی، تهران.
  7. موسوی، بهرام، و مرادی، حسن. (۱۳۹۹). تأثیر رهبری تحول‌آفرین بر رفتارهای سبز کارکنان در سازمان‌های دولتی. مجله مدیریت و توسعه سازمانی، ۲۲(۴)، ۲۰۱–۲۲۵.
  8. نصیرزاده، مژده، معمارزاده طهران، غلامرضا، امیرنژاد، قنبر، مکوندی، فؤاد، و کرراهی‌مقدم، سیروس. (۱۴۰۱). بررسی رابطه مدیریت منابع انسانی سبز با خلاقیت و تمایلات رفتاری سبز با توجه به نقش ارزش‌های سبز. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، ۱۱(۴)، ۱۹۹–۲۲۵.
  9. American Psychological Association. (2017). Ethical principles of psychologists and code of conduct. Washington, DC: APA.
  10. Aulia, K. Z., & Nawangsari, L. C. (2023). Effects of green human resource management and green transformational leadership towards employee sustainable performance through employee green behavior at Mercu Buana University. Eur. J. Bus. Manag. Res., 8(5), 181–186.
  11. Bartlett, J. E., Kotrlik, J. W., & Higgins, C. C. (2001). Organizational research: Determining appropriate sample size in survey research. Inf. Technol. Learn. Perform. J., 19(1), 43–50.
  12. Batra, O., & Eyupoglu, S. (2021). How do green human resource management practices encourage employees to engage in green behavior? Perceptions of university students as prospective employees. Sustainability, 14(3), 1700–1718.
  13. Chen, Y. S., & Chang, C. H. (2013). Greenwash and green trust: The mediation effects of green consumer confusion and green perceived risk. Journal of business ethics, 114, 489-500.
  14. Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). New York, NY: John Wiley & Sons.
  15. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
  16. Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334.
  17. DeVellis, R. F. (2016). Scale development: Theory and applications (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
  18. Dilchert, S., & Yu, H. (2022). Green innovation strategy and green innovation: The roles of green creativity and green organizational identity. Corp. Soc. Responsib. Environ. Manag., 25(2), 135–150.
  19. Dillman, D. A., Smyth, J. D., & Christian, L. M. (2014). Internet, phone, mail, and mixed-mode surveys: The tailored design method (4th ed.). Hoboken, NJ: Wiley.
  20. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. J. Mark. Res., 18(1), 39–50.
  21. Fowler, F. J. (2013). Survey research methods (5th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
  22. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Boston, MA: Cengage Learning.
  23. Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2021). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
  24. Hart, S. L. (1995). A natural-resource-based view of the firm. Acad. Manag. Rev., 20(4), 986–1014.
  25. Henseler, J., Hubona, G., & Ray, P. A. (2016). Using PLS path modeling in new technology research: Updated guidelines. Ind. Manag. Data Syst., 116(1), 2–20.
  26. Kim, A., Boso, R. K., Afrane, S. K., & Inkoom, D. K. (2021). The impact of green human resource management on employee behavior and performance. Sustainability, 9(11), 1925–1938.
  27. Kivits, R., Sawang, S., Kivits, R., & Sawang, S. (2021). Stakeholder theory. The dynamism of stakeholder engagement: A case study of the aviation industry, 1-8.
  28. Lawter, L., & Garnjost, P. (2025). Green Human Resource Management and Organizational Performance: A Systematic Review†. Sustainability (2071-1050), 17(7).
  29. Levy, P. S., & Lemeshow, S. (2013). Sampling of populations: Methods and applications (4th ed.). Hoboken, NJ: Wiley.
  30. Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Arch. Psychol., 22(140), 5–55.
  31. Norton, T. A., Parker, S. L., Zacher, H., & Ashkanasy, N. M. (2015). Employee green behavior: A theoretical framework, multilevel review, and future research agenda. Organ. Environ., 28(1), 103–125.
  32. Preacher, K. J., & Hayes, A. F. (2008). Asymptotic and resampling strategies for assessing and comparing indirect effects in multiple mediator models. Behav. Res. Methods, 40(3), 879–891.
  33. Renwick, D. W. S., Redman, T., & Maguire, S. (2013). Green human resource management: A review and research agenda. Int. J. Manag. Rev., 15(1), 1–14.
  34. Robertson, J. L., & Barling, J. (2013). Greening organizations through leaders’ influence on employees’ pro-environmental behaviors. J. Organ. Behav., 34(2), 176–194Picked up by the user here: 194
  35. Sabayee, M. (2020). Green human resource management and organizational sustainability. J. Environ. Manag., 45(3), 112–125.
  36. Sarstedt, M., Ringle, C. M., & Hair, J. F. (2017). Partial least squares structural equation modeling. In Handbook of market research (pp. 1–40). Cham, Switzerland: Springer.
  37. Shah, S. (2023). Employee green behavior and its impact on organizational performance. Sustainability, 15(4), 2987.
  38. Singh, S. K., Del Giudice, M., Chierici, R., & Graziano, D. (2023). Green innovation through transformational leadership and HRM. Technol. Forecast. Soc. Change. DOI: 10.1016/j.techfore.2019.119762.
  39. Tang, G., Chen, Y., Jiang, Y., Paille, P., & Jia, J. (2018). Green human resource management practices: Scale development and validity. Asia Pac. J. Hum. Resour., 56(1), 31–55.
  40. Zhang, Y. (2020). Transformational green leadership: A catalyst for environmental performance. Leadersh. Organ. Dev. J., 41(6), 789–804.
  41. Zhou, J. Y., Yusliza, M. Y., Ramayah, T., & Fawehinmi, O. (2022). Nexus between green intellectual capital and green human resource management. J. Clean. Prod., 215, 364–374.
اکولوژی انسانی
دوره 4، شماره 11
تابستان 1404
صفحه 978-991