مقایسه اثربخشی طرحواره‌درمانی و بازسازی شناختی در کاهش نشخوار فکری و تنهایی عاطفی در زنان آسیب‌دیده از پیمان‌شکنی زناشویی

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان
ویدا فرضعلیزاده 1
مهناز عسکریان 2
مهرناز آزادیکتا 3
1 گروه روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 گروه روانشناسی، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامی، آشتیان، ایران.
3 گروه روانشناسی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران.
10.22034/he.2025.537880.1126
چکیده
پیمان‌شکنی زناشویی به عنوان یکی از آسیب‌زاترین وقایع رابطه‌ای، همواره با پیامدهای روان‌شناختی بی‌ثبات‌کننده‌ای از جمله نشخوار ذهنی مزمن و تنهایی عاطفی عمیق همراه بوده است. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی طرحواره‌درمانی و بازسازی شناختی در کاهش این دو پیامد شناختی–هیجانی در زنان آسیب‌دیده از خیانت زناشویی طراحی و اجرا گردید. در این راستا، تعداد ۷۵ شرکت‌کننده به صورت تصادفی در یکی از سه گروه طرحواره‌درمانی، بازسازی شناختی، یا گروه کنترل در لیست انتظار تخصیص یافتند. داده‌ها در قالب طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون، با استفاده از دو مقیاس خودگزارشی معتبر برای نشخوار ذهنی (α = 0.86) و تنهایی عاطفی (α = 0.76) جمع‌آوری شد. نتایج حاصل از تحلیل واریانس مختلط به وضوح نشان داد که تعامل گروه × زمان برای هر دو متغیر معنادار بوده است: برای نشخوار ذهنی (F(2,144) = 17.37, p < 0.001) و برای تنهایی عاطفی (F(2,144) = 3.82 p = 0.024). تحلیل‌های پس‌آزمون نیز مؤید آن بود که طرحواره‌درمانی در مقایسه با هر دو گروه دیگر (بازسازی شناختی و کنترل) کاهش معنادار بیشتری در هر دو پیامد ایجاد کرده است. علاوه بر این، تحلیل واریانس چندمتغیره نیز این نتایج را در سطح چندمتغیره تأیید نمود (Wilks’ Λ = 0.350, p < 0.001). یافته‌های به دست آمده حاکی از آن است که طرحواره‌درمانی دارای ظرفیت منحصربه‌فردی در بازسازی الگوهای شناختی–هیجانی مزمن ناشی از تروماهای خیانت صمیمی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

A Comparative Study of the Effectiveness of Schema Therapy and Cognitive Restructuring in Reducing Rumination and Emotional Loneliness Among Women Affected by Marital Infidelity

نویسندگان English

Vida Farzalizadeh 1
Mahnaz Askarian 2
Mehrnaz Azadyekta 3
1 Department of psychology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Department of psychology, Ashtiyan Branch, Islamic Azad University, Ashtiyan, Iran.
3 Department of psychology, Eslamshahr Branch, Islamic Azad University, Eslamshahr, Iran.
چکیده English

Marital infidelity remains one of the most psychologically destabilizing relational traumas, often resulting in prolonged cognitive rumination and profound emotional loneliness. This study examined the comparative efficacy of schema therapy and cognitive restructuring in reducing rumination and emotional loneliness among women affected by spousal betrayal. Seventy-five participants were randomly assigned to schema therapy, cognitive restructuring, or a waitlist control group. Using a pre-test–post-test design, outcomes were assessed via validated self-report measures of rumination (α = .86) and emotional loneliness (α = .76). Mixed ANOVA revealed significant group × time interactions for both rumination (F (2,144) = 17.37, p < .001) and emotional loneliness (F (2,144) = 3.82, p = .024). Post-hoc comparisons confirmed that schema therapy outperformed both cognitive restructuring and control conditions, yielding the largest reductions in both outcomes. MANOVA corroborated these results at the multivariate level (Wilks’ Λ = .350, p < .001). Findings underscore schema therapy’s unique capacity to remediate entrenched cognitive-affective patterns associated with betrayal trauma. 

کلیدواژه‌ها English

Schema therapy
cognitive restructuring therapy
rumination
feeling of emotional loneliness
women who are victims of breaking the marital contract
  1. جوکار،بهرام وسلیمی،عظیمه(1390).ویژگی­های روان سنجی فرم کوتاه مقیاس احساس تنهایی اجتماعی و عاطفی بزرگسالان. مجله علوم رفتاری ،   5(4)،311-317.https://www.magiran.com/p956740
  2.  حسنی،معصومه؛ غفاری،عذرا؛ ابوالقاسمی،عباس وتکلوی،سمیه(1398).اثربخشی بازسازی شناختی بر حس پیوستگی و تعاملات زناشویی در زوجین متقاضی طلاق. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد،62(5)، 252-263.  https://doi.org/10.22038/mjms.2019.14442
  3. حسین­نژاد حلاجی، شلاله، خادمی،علی و علیوندی وفا،مرضیه(1400). اثربخشی مداخله ذهن آگاهی در سکس تراپی بر هیجان خواهی جنسی، روابط فرا زناشویی و سرخوردگی زناشویی زوجین. ماهنامه علوم روان شناختی،20(106)،1865-1879.
  4.  http://dx.doi.org/10.52547/JPS.20.106.1865
  5. شمسائی، زینب؛ کریمی، کیومرث و اکبری، مریم (1402). اثربخشی بسته آموزشی مبتنی بر خشونت خانگی بر کاهش سرخورذگی و بی ثباتی زناشویی: یک مطالعه نیمه تجربی. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان،22(9)،963-978. http://dx.doi.org/10.61186/jrums.22.9.963
  6. شیرین­کار، زهره؛ نامداری، کوروش؛ جمیلیان، حمیدرضا و عابدی، احمد (1395). تأثیر درمان گروهی مبتنی بر بخشش بر علایم افسردگی و نشخوار فکری زنان مبتلا به افسرده خویی. فصلنامه مطالعات روانشناسی بالینی،6(22)،85-104. https://doi.org/10.22054/jcps.2016.3892
  7. یانگ، جفری؛ کلوسکو، ژانت و ویشار، مارجوری(2003). طرحواره درمانی، راهنمای کاربردی برای متخصصان بالینی. جلد اول، ترجمه حسن حمیدپور و زهرا اندوز(1391)، تهران: انتشارات ارجمند.
  8. Barman, J. D., Maheshwari, S. (2023). Comparing the marriage and dating decisions of Indian youths: A vignette study. Family and Consumer Sciences Research Journal, 51(4),356–369. https://doi.org/10.1111/fcsr.12484
  9. Barrera, T. L., Szafranski, D. D., Ratcliff, C. G., Garnaat, S. L., & Norton, P. J. (2016). An experimental comparison of techniques: Cognitive defusion, cognitive restructuring, and in-vivo exposure for social anxiety. Behavioural and cognitive psychotherapy,44(2),249-254. doi:10.1017/S1352465814000630
  10. DiTommasso, E., Brannen, C.(2004). Best LA. Measurement and validity characteristics of the short version of the social and emotional loneliness scale for adults. Educ Psychol Meas,64(1),99-119. http:// dx.doi. org /10.1177/ 001 316 4403258450
  11. 1-1   Edgar, E. V., Richards, A., Castagna, P.J., Bloch, M.H., Crowley, M.J.(2024). Post-event rumination and social anxiety: a systematic review and meta-analysis, Journal of Psychiatric Research,173 ,87-97. https:// doi.org/10.1016 /j.jpsych ires.2024.03.013
  12. Graham, B. M., Denson, T., Barnett, J., Calderwood, C., & Grisham, J. (2018). Sex hormones are associated with rumination and interact with emotion regulation strategy choice to predict negative affect in women following a sad mood induction. Frontiers in Psychology, 9, 937. doi.org/10.3389/fpsyg.2018.00937
  13. Hards, E., Loades, M. E., Higson‐Sweeney, N., Shafran, R., Serafimova, T., Brigden, A., & Borwick, C. (2022). Loneliness and mental health in children and adolescents with pre‐existing mental health problems: A rapid systematic review. British Journal of Clinical Psychology, 61(2), 313-334. https://doi.org/10.1111/bjc.12331
  14. Hawkley, L. C. (2022). Loneliness and health. Nature Reviews Disease Primers, 8(1), 1-2. https://doi.org/10.1038/s41572-022-00355-9
  15. 1-2   Haworth, J.J,(2024). The prevalence of rumination syndrome and rumination disorder: A systematic review and meta-analysis, wileyonlinelibrary,24(7),1-9. https://doi.org/10.1111/nmo.14793
  16. Hoffmann, G., Strutzke, S., Fiske, D., Heinicke, J., Mylostyvyi, R..(2024). A New Approach to Recording Rumination Behavior in Dairy Cows. Sensors ,24(5521),1-12. https:// doi.org/10.3390/s24175521
  17. Mayasari,S.,&Mujiyati, S. A. (2022). Cognitive Restructuring Techniques in Developing Student Self-Compassion. Journal of Positive School Psychology,6(3),2564-2575. https://doi.org/10.1111/bjc.56478
  18. Onaylı, S. (2019). Emotional reactions to infidelity: examining the roles of self-compassion, forgiveness, rumination and cognitive appraisal (Doctoral dissertation, Middle East Technical University). https://doi.org/11511/27904
  19. Peeters, N., van Passel, B., & Krans, J. (2021). The effectiveness of schema therapy for patients with anxiety disorders, OCD, or PTSD: A systematic review and research agenda. British .Journal of Clinical Psychology,61(3),579-597. https://doi.org/10.1111/bjc.12324
  20. Scheeren, P., Apellániz, I. D. A. M. D., & Wagner, A. (2018). Marital infidelity: The experience of men and women. Trends in Psychology, 26(1), 355-369. https://doi.org/10.9788/TP2018.1-14Pt 
  21. Surkalim, D. L., Luo, M., Eres, R., Gebel, K., van Buskirk, J., Bauman, A., & Ding, D. (2022). The prevalence of loneliness across 113 countries: Systematic review and meta-analysis.bmj, 376. https://doi.org/10.1136/bmj-2021-067068 
  22. Tamm, G., Koster, E.H.W., & Hoorelbeke, K. (2024).Multiple paths to rumination within a network analytical framework. 14,10874. https://doi.org/10.1038/s41598-024-61469-6
  23. Van Donzel, L., Ouwens, M. A., Van Alphen, S. P. J., Bouwmeester, S., & Videler, A. C. (2021). The effectiveness of adapted schema therapy for cluster C personality disorders in older adults–integrating positive schemas. Contemporary Clinical Trials Communications, 21, 100715. https://doi.org/10.1016/j.conctc.2021.100715
  24. Varma, P., Maheshwari,S.(2024). Emotional Consequences of Infidelity: Guilt and Regret Experiences Among Perpetrators of Cheating in Heterosexual Dating Relationships .Sage Journals,23(3),58-70. https:// doi.Org /10. 1177/ 10 66 48 07 241293150
  25. Verity, L., Yang, K., Nowland, R., Shankar, A., Turnbull, M., & Qualter, P. (2022). Loneliness from the adolescent perspective:A qualitative analysis of conversations about loneliness between adolescents and childline counsellors. Journal of Adolescent Research. https://doi.org/10.1177/07435584221111
  26. Wade, N. G., Vogel, D. L., Liao, K.Y., & Goldman, D. B. (2008). Measuring state-specificrumination: Development of the Rumination about an Interpersonal Offense scale. Journal of Counseling Psychology, 55(3),419-426. http:// dx.doi. Org/10.1037/0022-0167.55.3.419
  27. Wang, Y., & Wei, L. (2022). Multilingual learning and cognitive restructuring: The role of audiovisual media exposure in Cantonese–English–Japanese multilinguals’ motion event cognition. International Journal of Bilingualism, 13670069221085565. https://doi.org/10.1177/13670069221085565
  28. Watkins, E. R., & Nolen-Hoeksema, S. (2014). A habit-goal framework of depressive rumination. Journal of Abnormal Psychology, 123(1), 24. https://doi.org/10.1037/a0035540
  29. Young, JE.(2005). Schema therapy-complete packet. Cognitive centers of New York & Connecticut.
اکولوژی انسانی
دوره 4، شماره 11
تابستان 1404
صفحه 854-867