تحلیل آینده‌نگارانه بر چالش‌های عدم تعادل فضایی: راهکاری برای توسعه متوازن در استان‌های کمتر توسعه یافته ایران (مورد: استان کهگیلویه‌وبویراحمد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
علی صابری 1
زهرا عبدالهی 2
امین پورقاسمی صوفیانی 3
حسین حسینیه فراهانی 4
1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی آمایش سرزمین، گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران.
3 دانشجوی ارشد مدیریت شهری، گروه برنامه‌ریزی و مدیریت شهری، دانشکده شهرسازی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی؛ دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
10.22034/he.2025.518828.1091
چکیده
هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل موثر بر عدم تعادل فضایی در استان کهگیلویه‌وبویراحمد و طراحی سناریوهای تعادل‌بخشی به عرصه‌های فضایی این استان با رویکرد آمایش سرزمین است. روش تحقیق پژوهش، آمیخته و ترکیبی از رویکردهای کمی و کیفی با ماهیت آینده‌پژوهی است. داده‌های موردنیاز به روش پیمایشی و مصاحبه از کارشناسان در چارچوب روش دلفی جمع‌آوری و برای تحلیل داده‌ها نیز از نرم‌افزارهای میک‌مک و سناریو ویزارد استفاده شد. نتایج نرم‌افزار میک‌مک نشان داد تعادل فضایی در استان کهگیلویه‌وبویراحمد دارای سیستمی ناپایدار است و از میان عوامل بررسی شده، شیوه مدیریت و برنامه‌ریزی حاکم در استان، حاکمیت نگاه قومی و طایفه‌ای در مدیریت کلانِ استانی، ضعف مدیریت، مدیران ناآشنا با مبانی آمایش سرزمین، فقدان ساختار اجرایی قوی برای تعادل فضایی، نظام تک‌هسته‌ای و نظام توزیع جغرافیایی منابع مهم‌ترین عوامل اثرگذار در عدم تعادل فضایی در این استان هستند. همچنین با توجه به نتایج نرم‌افزار سناریوویزارد از بین 9 سناریوی قوی و محتمل، سناریوی اول دارای شرایط کاملاً مطلوب و پیش‌برنده برای بهبود وضعیت امروز و تعادل‌بخشی فضایی در عرصه سرزمین و رفع نابرابری‌ها است. این سناریو به برنامه‌ریزی در راستای تعادل‌بخشی به نظام توزیع جغرافیایی منابع از طریق بهبود ساختارهای مدیریتی خرد و کلان استانی، هماهنگی بیش‌تر سازمان‌ها و یکپارچگی دیدگاه، سیاست و عمل سازمان‌ها، تغییر نگاه مدیریتی به سمت نیروهای متخصص و کاهش قدرت طوایف و افراد در تصمیم‌گیری‌های شهرستانی و کلان، برای بهبود روند مدیریتی و حرکت برنامه‌ریزی‌ها به سمت نگاه کلان استانی با نگرشی آمایشی- فضایی تاکید دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

A prospective analysis of the challenges of spatial imbalance: A solution for balanced development in the less developed provinces of Iran (Case: Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province)

نویسندگان English

Ali Saberi 1
Zahra Abdolahi 2
Amin Pourghasemi 3
Hossein Hosseinieh Farahani 4
1 ,Ph.D student of Spatial planning, Department of Human Geography and Planning, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Master of Urban Planning, Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Tehran University of Arts, Tehran, Iran.
3 Master's student in Urban Management, Department of Urban Planning and Management, Faculty of Urban Planning, University of Tehran, Tehran, Iran.
4 Master of Science in Geography and Urban Planning, Department of Human Geography and Planning; Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

The aim of the present study is to identify the factors contributing to spatial imbalance in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province and to design scenarios for achieving equilibrium in the spatial domains of this province through a territorial planning approach. The research method employs a mixed and combined approach of quantitative and qualitative methods with a futurist nature. The required data were collected through surveys and interviews with experts within the framework of the Delphi method. MicMac and Scenario Wizard software were used for data analysis. The results of MicMac software showed that spatial equilibrium in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province has an unstable system, and among the factors examined, the dominant management and planning approach in the province, the prevalence of ethnic and tribal perspectives in provincial macro-management, weak management, managers unfamiliar with territorial planning principles, lack of a strong executive structure for spatial equilibrium, a single-core system, and the geographical distribution of resources are the most influential factors contributing to spatial imbalance in this province. Additionally, based on the results of the Scenario Wizard software, among the 9 strong and probable scenarios, the first scenario exhibits completely favorable conditions and a progressive path for improving the current situation, achieving spatial equilibrium in the territorial domain, and addressing inequalities. This scenario emphasizes planning towards achieving equilibrium in the geographical distribution of resources by improving micro and macro provincial management structures, better coordination among organizations and integration of organizational perspectives, policies, and actions, shifting the management approach towards specialized personnel and reducing the power of tribes and individuals in county and macro decision-making. It aims to improve the management process and steer planning towards a provincial macro perspective with a spatial-territorial outlook.

کلیدواژه‌ها English

Spatial imbalance
balancing scenarios
Spatial Planning
future studies
Kohgilouye and Boyerahmad
  1. احدنژاد، محسن، زلفی، علی، و نوروزی، محمد. (۱۳۹۲). ارزیابی پراکنش جمعیت و توزیع خدمات در نواحی شهری با رویکرد توسعۀ پایدار و عدالت اجتماعی با استفاده از مدل‌های VIKOR و TOPSIS (مطالعۀ موردی شهر زنجان)، فصلنامۀ نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، ۵(۲)، ۱۸۳-۱۶۹.
  2. اکبری، محمود. (1394). تحلیل فضایی شاخص‌های توسعه آموزشی در مناطق شهری و روستایی کهگیلویه و بویراحمد. جغرافیا و آمایش شهری- منطقه‌ای، 5(15)، 84-69.
  3. اکبری، محمود. (1401). تحلیل و ارزیابی شاخص‌های عمران شهری در ایران (مطالعه موردی: شهرهای استان کهگیلویه و بویراحمد). جغرافیا و توسعه، 20(67)، 101-87.
  4. اکبری، محمود، التیامی‌نیا، رضا، و جوزاریان، فیض‌الله. (1399). سطح‌بندی شهرستان‌های استان کهگیلویه‌وبویراحمد از منظر برخورداری از خدمات صنعت گردشگری شهری. جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، 10(3)، 120-107.
  5. اکبری، محمود، دلروز، کاظم، صبوری، محمد، و قیصری‌زاده، مهدی. (1399). بررسی تحلیلی جایگاه استان کهگیلویه‌وبویراحمد در نماگرهای توسعه صنعتی ایران. فصلنامه جغرافیایی سرزمین، 17(67)، 70-55.
  6. امان‌پور، سعید، ملکی، سعید، و حسینی، نبی‌ا... .(۱۳۹۵). تحلیلی بر توزیع خدمات شهری در کلان‌شهر اهواز از منظر عدالت فضایی، فصلنامۀ پژوهش‌های بوم‌شناسی شهری، ۷(۲)، ۹۹-۱۱۲.
  7. امیدی‌پور، مرتضی، نیسانی سامانی، نجمه، تومانیان، آرا، و فرجی سبکبار، حسنعلی. (1396). کاربرد مدل لوسیس (LUCIS) در مدل‌سازی تعارض تناسب اراضی با رویکرد آمایش سرزمین (مورد مطالعه: استان کهگیلویه‌وبویراحمد). آمایش سرزمین، 9(2)، 243-219.
  8. بردی آنامردانژاد، رحیم، آروین، محمود، و فرهادی‌خواه، حسین. (1399). بررسی توان تاب‌آوری مناطق در برابر مخاطرات (مطالعه موردی: استان کهگیلویه‌وبویراحمد). جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، 10(2)، 296-283.
  9. پوراحمد، احمد، زنگنه شهرکی، سعید، و صابری، علی. (1402). تحلیل عدالت فضایی در دسترسی به خدمات شهری (نمونه موردی: شهر یاسوج). جغرافیا و توسعه، 21(71)، 31-1.
  10. پوراصغر، فرزام، کاشف‌مبارکه، مهرداد، ابراهیمی خوسفی، محسن، و کشت‌کار، مصطفی. (1399). بررسی تطبیقی برنامه‌ریزی فضایی (آمایش سرزمین) در کشورهای منتخب. تهران، مرکز پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری.
  11. جعفریان، بابک، سرور، رحیم، و برنا، رضا. (1397). مدل‌یابی موانع تحقق‌پذیری طرح‌های آمایش سرزمین استان تهران با رویکرد آینده‌پژوهی. جغرافیا، 16 (59)، 94-77.
  12. حسینی، سیدعلی، میره‌ای، محمد، عبدلی مسینان، مریم، و حسینی، سیده مریم. (1399). تحلیلی بر نابرابری‌های فضایی نواحی استان اردبیل با تأکید بر عدالت فضایی. دوفصلنامه بوم‌شناسی شهری، 11 (2)، 106-93.
  13. خاکپور، براتعلی، باوان‌پوری، علیرضا. (۱۳۸۸). بررسی و تحلیل نابرابری در سطوح توسعه نیافتگیِ مناطقِ شهرِ مشهد، مجلۀ دانش و توسعه، ۱۶(۲۷)، ۱۸۲-۲۰۲.
  14. خاکساری، علی، معصومی‌فر، امیرحسین، و آسایش، مریم. (۱۴۰۰). تحلیل پژوهش‌های عدالت فضایی در برخورداری از خدمات شهری در ایران، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ۵۳(۳)، ۸۱۰-۷۹۳.
  15. ربیعی‌نژاد، تحسین، و ارغان، عباس. (1396). بررسی تاثیرات الگوی قطب رشد بر شکل‌گیری مراکز بزرگ شهری و توسعه نامنعادل ناحیه‌ای ایران. اولین همایش بین‌المللی و سومین همایش ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی. دانشگاه تهران.
  16. رخش ماه، رها، ذاکرحقیقی، کیانوش، پیوسته‌گر، یعقوب. (1403). توسعه کالبدی شهری براساس عدالت فضایی (مطالعه موردی: شهر یاسوج). توسعه پایدار محیط جغرافیایی، 6(10)، 219-204.
  17. رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا، درویشی، هدایت، رحمانی، بیژن، و صرافی، مظفر. (1398). تحلیل عوامل مؤثر در طراحی سناریوهای توسعه فضایی مبتنی بر مناطق روستایی (مورد مطالعه: منطقه سه آمایش سرزمین). برنامه‌ریزی و آمایش فضا. 23(3)، 146-125.
  18. روستایی، شهریور، و علیزاده یوالاری، شیوا. (۱۳۹۹). سنجش عدالت فضایی خدمات عمومی در بین شهرستان‌های استان آذربایجان غربی، نشریۀ جغرافیا و برنامه‌ریزی، ۲۴(۷۱)، ۱۷۱-۱۵۱.
  19. رهنمایی، محمد تقی، پوراحمد، احمد، حاتمی‌نژاد، حسین، و منوچهری میاندوآب، ایوب. (1395). تحلیلی بر نابرابری‌های فضایی شهر تهران و پیش‌بینی اولویت برنامه‌ریزی. جغرافیا و آمایش شهری- منطقه‌ای، 6(20)، 56-35.
  20. زالی، نادر، و سجادی‌اصل، سید علی. (1396). شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر توسعه‌نیافتگی منطقه‌ای (مطالعه موردی: استان کهگیلویه‌وبویراحمد). فصلنامه برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 7(26)، 40-25.
  21. زرشکی، محمد، افشاری، و مریم. (1397). آمایش سرزمین؛ راهبردی مؤثر جهت تراکم‌زدایی از تهران.. راهبرد اجتماعی- فرهنگی. 7(27). 102-79.
  22. زنگنه‌شهرکی، سعید، حسینی، علی،زنگنه‌شهرکی، مهدی، فاری زاده، محمد، و فولادیان، مجید. (1399). تحلیل نابرابری‌های توزیع فضایی و جمعیتی مددجویان در مشهد. آمایش سرزمین، 12(1)، 203-175.
  23. زنگی‌آبادی، علی، حسینی‌خواه، حسین، و قاسمی، محمدرضا. (۱۳۹۹). برنامه‌ریزی توسعۀ منطقه‌ای بر پایۀ روش آینده‌پژوهی تحلیل اثرات متقاطع و سناریونویسی سایب (مطالعۀ موردی: استان کهگیلویه و بویراحمد). پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ۵۲(۲)، ۶۷۴-۶۵۷.
  24. سرایی، محمدحسین، طاووسیان، علی، الله‌وردی، مرادعلی، و رضایی، حجت. (1394). سطح‌بندی توسعه‌یافتگی شهرستان‌های استان کهگیلویه‌وبویراحمد با تأکید بر مؤلفه‌های فرهنگی. برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 5(20)، 28-15.
  25. سرور، رحیم و خلیجی، محمد. (1394). سنجش درجه توسعه‌یافتگی شهرستان‌های استان کهگیلویه‌وبویراحمد. پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 6(21)، 102-89.
  26. سرور، رحیم، و اسماعیل‌زاده، حسن. (1386). آمایش سرزمین، پیش‌نیاز عدالت اجتماعی (مقدمه‌ای بر نقش آمایش سرزمین در تحقق عدالت اجتماعی و توسعه پایدار. فصلنامه جغرافیایی سرزمین، 4(14)، 88-75.
  27. شماعی، علی، آقائی، واحد، موذنی، مهدی، و بدلی، احد. (1398). تحلیل فضایی نابرابری اجتماعی در منطقه مغان. آمایش جغرافیایی فضا. 9(34)، 244-225.
  28. شنبه‌پور مادوان، فرشته، و صفایی‌پور، مسعود. (1400). مقاله تحلیل تطبیقی شاخص‌های اشتغال شهری در استان کهگیلویه و بویراحمد با استفاده از روش CRITIC- MOORA. جغرافیا، 19(70)، 79-61.
  29. شوهانی، نادر، فراهانی، حسین، و نیک‌سرشت، مهدی. (1402). تحلیل توان‌های محیطی در زیست‌پذیری روستایی با تاکید بر آمایش سرزمین و استفاده از مدل AHP (مطالعه موردی: شهرستان ایوان در ایلام). پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 55(1)، 208-189.
  30. شیوایی، عبدالحسین، ضرابی، اصغر. (1401). تحلیل علل نابرابری‌های توسعه فضایی استان کهگیلویه و بویراحمد. شهر پایدار، 5(2)، 130-115.
  31. شیوایی، عبدالحسین، و ضرایی، اصغر. (1398). ارزیابی برنامه‌ریزی فضایی مناطق شهری شهرستان‌های استان کهگیلویه و بویراحمد با تکنیک‌های؛ شاخص ترکیبی توسعه و موریس. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 19(53)، 136-119.
  32. صابری، علی. (1401). تحلیل عدالت فضایی در دسترسی به خدمات شهری (نمونه موردی: شهر یاسوج). پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران.
  33. صابری، علی، پوراحمد، احمد و زنگنه شهرکی، سعید. (1403). تحلیل توزیع خدمات شهری و شناسایی پیشران‌های موثر بر عدالت فضایی با رویکرد آینده‌پژوهی (مورد مطالعه: شهر یاسوج). جغرافیا و برنامه‌ریزی، 28(88)، 266-245.
  34. علیزاده، آزاده. (۱۳۹۲). بررسی و تحلیل سازمان فضایی شهر یزد از منظر عدالت فضایی، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس.
  35. علیزاده، هوشمند، کرمی، سونیا، و علی‌بخشی، آمنه. (۱۴۰۰). بررسی نابرابری در توزیع فضایی شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و خدماتی در مناطق شهر تبریز، فصلنامۀ برنامه‌ریزی توسعۀ شهری و منطقه‌ای، 5(۱۳)، ۸۴-۵۷.
  36. علیزاده‌دولت‌آبادی، لیدا، و شایان، حمید. (۱۳۹۸). تحلیلی بر رابطۀ پراکنش توزیع خدمات اساسی و شاخص‌های جمعیتی با تاکید بر نظریۀ عدالت فضایی(مورد: شهرستان‌های استان خراسان‌رضوی)، فصلنامۀ برنامه‌ریزی منطقه‌ای، ۹(۳۶)، ۱۷-۳۰.
  37. عنابستانی، علی‌اکبر، و حسینی، معصومه. (۱۳۹۷). بررسی تطبیقی سطح امنیت در پارک‌های شهری از منظر عدالت فضایی (مطالعۀ موردی: پارک‌های شهری مشهد)، پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، ۶(۲)، ۳۳۰-۳۰۷.
  38. فرجی، امین، نعمت‌پور، محمد، و عشریه، امید. (۱۳۹۶). تحلیل سیستمی اثرات مثبت و منفی توسعۀ گردشگری ایران با رویکرد آینده‌پژوهی، دو فصل‌نامۀ مطالعات اجتماعی گردشگری، ۵(۹)، ۱۸۹-۱۵۱.
  39. فصیحی، حبیب الله، پوریحیی، لیلا و طهماسبی، زینب. (1403). تحلیل توزیع فضایی خدمات شهری و ارتباط آن با قیمت املاک در سطح مناطق شهرداری تهران. مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 11(40)، 50-31.
  40. فصیحی، حبیب اله، شماعی، علی، و آذرخش، فاطمه. (۱۳۹۹). تحلیل دسترسی به بوستان‌های شهری با رویکرد عدالت فضایی (نمونۀ موردی: شهر ایلام)، فصلنامۀ برنامه‌ریزی فضایی، ۱۰(۲)، ۱۱۸-۱۰۵.
  41. فنی، زهره، بیرانوندزاده، مریم، سلطان‌زاده، اکبر، و امیری، حکمت. (1393). تعادل‌بخشی در نظام شهری استان لرستان با رویکرد آمایش سرزمین. مطالعات برنامه‌ریزی شهری، 2(8)، 131-111.
  42. قادری‌حجت، مصطفی و حافظ‌نیا، محمدرضا. (۱۳۹۷). راهکارهای دستیابی به عدالت فضایی در ایران، مجلۀ پژوهش‌های جغرافیای سیاسی، ۳(۱)، ۵۷-۲۵.
  43. قاسمی، مهدی. (۱۳۹۳). بررسی و تحلیل نابرابری‌های فضایی درون‌شهری در برخورداری از خدمات عمومی شهری از منظر عدالت اجتماعی (مطالعۀ موردی: شهر مراغه)، پایان نامۀ کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی.
  44. قدیری، روح‌الله. (۱۳۹۵). بررسی و شناخت روش‌های مطالعۀ آینده، تهران. انتشارات مؤسسۀ آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
  45. قدیری، محمود، حکمت‌نیا، محمود، و رجبی، زهرا. (۱۳۹۸). تحلیل تعادل فضایی در دسترسی به خدمات شهری« مطالعۀ موردی؛ شهر اقلید»، فصلنامۀ برنامه‌ریزیِ رفاه و توسعۀ اجتماعی، ۱۰(۱۲)، ۱۱۵-۱۴۵.
  46. قدیمی، احمد، نظم‌فر، احمد، زالی، نادر و معصومی، محمدتقی. (1402). ارائه راهکارهای سازماندهی فضا در برنامه‌ریزی توسعه منطقه‌ای (مطالعه موردی: شهرهای استان گیلان). مطالعات سکونتگاه‌های انسانی، 18(2)، 147-131.
  47. کنعانپور، عبداله، معصومی، و محمدتقی، نظم‌فر، حسین. (۱۴۰۰). واکاوی عدالت فضایی در تخصیص کاربری‌های اراضی شهری(مطالعۀ موردی: مناطق پنج‌گانۀ شهر اردبیل)، پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، ۹(۳)، ۶۳۷-۶۶۲.
  48. گودرزی، محسن، و حاجیانی، ابراهیم. (1402). آینده‌پژوهی اجرای اهداف سند ملی آمایش سرزمین. آمایش سرزمین، 15(1)، 17-1.
  49. مرصومی، نفیسه، و خزایی، کاظم. (۱۳۹۳). توزیع فضایی خدمات شهری و نقش آن در توسعۀ پایدارِ شهر« مطالعۀ موردی؛ مادر شهر تهران»، مجلۀ پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، ۵(۱۸)، ۲۱-۴۰
  50. مسعودی ثانی جویباری، هما، شکور، علی، دلمانیان، امیر، بابایی الیاسی، میلاد و کرمی پالنگری، شهرام. (1403). سنچش و تحلیل عدالت فضایی در توزیع کاربری‌های خدماتی در سطح محلات شهری (مطالعه موردی: محلات منطقه پنج شهر رشت). پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 56(2)، 113-97.
  51. ملکی، سعید، سلطانی، زهرا، اکرامی، نعیم، و راشدی، احمد. (1398). سنجش میزان برخورداری شهرستان‌های استان کهگیلویه و بویراحمد از شاخص توسعه. آمایش جغرافیایی فضا، 9(33)، 16-1.
  52. ملکی، سعید، و شنبه‌پور مادوان، فرشته. (1397). رتبه‌بندی شهرستان‌های استان کهگیلویه و بویراحمد براساس شاخص‌های توسعه فرهنگی با استفاده از روش تحلیل روابط خاکستری. مدیریت فرهنگی، 12(42)، 66-55.
  53. منوچهری، سوران، برقی، حمید، و قنبری، یوسف. (1402). تحلیل ساختاری پیشران‌های توسعه‌ای موثر بر تحقق‌پذیری طرح آمایش سرزمین استان کردستان بر مبنای نقش‌آفرینی نواحی روستایی. جغرافیا و توسعه، 21 (72)، 238-205.
  54. موسوی، میرنجف، قادری، رضا، تقیلو، علی‌اکبر، و کهکی، فاطمه سادات. (1397). تدوین سناریوهای تحقق‌پذیری آمایش سرزمین (مطالعه موردی: استان خراسان رضوی). آمایش سرزمین، 10(1)، 91-65.
  55. میره‌ای، محمد، حسینی، علی، خدادادی، عسکر، و عزیزی فرد، عبدالرضا. (۱۳۹۷). تحلیلی بر نابرابری فضایی توسعۀ ناحیه‌ای در ایران با رویکرد عدالت فضایی (نمونۀ مطالعاتی: استان اصفهان)، فصلنامۀ مطالعات عمران شهری، ۲(۶)، ۱۲۷-۱۱۳.
  56. نظم‌فر، حسین، عشقی چهاربرج، علی، و محمدی، مصیب. (1401). ارزیابی شاخص‌های توسعه پایدار شهری (مطالعه موردی: شهرستان‌های استان کهگیلویه و بویراحمد). پژوهش‌های بوم‌شناسی شهری، 13(2)، 130-117.
  57. یزدانی، محمدحسن، و فیروزی مجنده، ابراهیم. (1395). سنجش عدالت فضایی در توزیع مکانی کاربری‌های آموزشی شهر اردبیل. فصلنامه برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، 6(3)، 36-17.
  58. یعفوری، حسین، حسینی، سید علی، و حسینی، سیده مریم. (1399). تدوین سناریوهای مؤثر بر توسعه گردشگری با رویکرد آینده‌نگاری (مطالعه موردی: استان کهگیلویه‌وبویراحمد). نشریه گردشگری شهری، 7(1)، 127-107.
  59. Barbosa, V., Suárez, M., Cerda, J., & Thoene, U. (2024). Urban structure to determine equitable city growth for spatial justice: A case study of Chía-Bogotá, Colombia. Journal of Urban Mobility, 5, 100080.
  60. Bavnbæk, K. F., & Thuesen, A. A. (2025). Navigating spatial justice: Exploring municipal planners’ logics in differentiated village planning. Journal of Rural Studies, 114, 103496.
  61. Colbert, J., Chuang, I. T., & Sila-Nowicka, K. (2024). Measuring spatial inequality of urban park accessibility and utilisation: A case study of public housing developments in Auckland, New Zealand. Landscape and Urban Planning, 247, 105070.
  62. Dargahi, F., & Shamloo, J. I. (2023). Investigating the realization of spatial justice based on multi-criteria decision-making methods in a metropolis in northwest Iran. Sustainable Cities and Society, 99, 104986.
  63. Feitosa, F. O., Batista, P., & Marques, J. L. (2023). How to assess spatial injustice: Distinguishing housing spatial inequalities through housing choice. Cities, 140, 104422.
  64. Gao, F., Yi, S., Li, X., Chen, W. (2024). Ensemble intelligence algorithms and soil environmental quality to model economic quantity of land resource allocation and spatialinequality. Land Use Policy, 141. 107147.
  65. Ghasemi, K., Behzadfar, M., Borhani, K., & Nouri, Z. (2022). Geographic information system based combined compromise solution (CoCoSo) method for exploring the spatial justice of accessing urban green spaces, a comparative study of district 22 of Tehran. Ecological Indicators, 144, 109455.
  66. Kadi, J., Banabak, S., & Schneider, A. (2022). Widening gaps? Socio-spatial inequality in the “very” European city of Vienna since the financial crisis. Cities, 131, 103887.
  67. Kidokoro, T., Sho, K., & Fukuda, R. (2023). Urban suburbia: Gentrification and spatial inequality in workers' communities in Tokyo. Cities, 136, 104247.
  68. Medeiros, E (2019).Spatial Planning, Territorial Development, and Territorial Impact Assessment. Journal of Planning Literature ,34(2),171-182.
  69. Metternicht, G. (2018). Land Use and Spatial Planning: Enabling Sustainable Management of Land Resources, Springer.
  70. Moroni, S., & De Franco, A. (2024). Spatial justice: A fundamental or derivative notion?. City, Culture and Society, 38, 100593.
  71. Okundi, A. O., & Varol, C. (2024). Spatial justice in healthcare: Advancing equitable geographic access to primary healthcare in Migori County, Kenya. Social Sciences & Humanities Open, 9, 100784.
  72. Roy, S., Majumder, S., Bose, A., & Chowdhury, I. R. (2024). The rich-poor divide: Unravelling the spatial complexities and determinants of wealth inequality in India. Applied Geography, 166, 103267.
  73. Salehi, M., Taheri, S., & Shabani, A. (2023). Regenerating historical districts through tactical urbanism: A case study of Sarpol neighborhood in Isfahan Province, Iran. Frontiers of Architectural Research, 12(6), 1234-1245.
  74. Smith, R. M., Deb, D., Blizard, Z., & Midgett, R. (2023). A Planner's quest for identifying spatial (in) justice in local communities: A case study of urban census tracts in North Carolina, USA. Applied Geography, 158, 103030.
  75. Su, R., Huang, X., Chen, R., & Guo, X. (2024). Spatial and social inequality of hierarchical healthcare accessibility in urban system: A case study in Shanghai, China. Sustainable Cities and Society, 109, 105540.
  76. Yazar, M., & York, A. (2023). Nature-based solutions through collective actions for spatial justice in urban green commons. Environmental Science & Policy, 145, 228-237.
  77. Zabihi H., Ahmad, A., Vogeler, I., Nor Said, M., Golmohammadi, M., & Golein, B. (2015). Suitability procedure for sustainable citrus planning using the application of the analytical network process approach and GIS. Computers and Electronics in Agriculture. Journal homepage, 117 (2015), 114- 126.
  78. Zhou, X., & Zhao, M (2017).Comparison of Territorial Spatial Planning System between China and Japan and Its Enlightenment. Journal of Service Science and Management, 10(1), 54-71.
اکولوژی انسانی
دوره 4، شماره 11
تابستان 1404
صفحه 1128-1148