Analysis of the challenges of Iran's geopolitical territorial expansion in Iraq (in sub-national comparison)

Document Type : Original Article

Authors
Karim Bayrami 1
Ebrahim Rumina 2
Mahtab Jafari 3
Rebaz Ghorabinejad 3
1 PhD student in Political Geography, R.S.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor of Political Geography, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Political Geography, R.S.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran.
10.22034/he.2025.501231.1051
Abstract
Governments, as the main actors in the geopolitical arena, seek to establish geopolitical relations with other actors in order to ensure security, maintain and gain more benefits, as well as to improve their position and dignity at the global level. Meanwhile, Iran, as one of the most important regional players in Southwest Asia, has many geopolitical interests, which include increasing the level of influence beyond its borders, especially among its neighbors, including Iraq. is Based on this, the current research examines the various challenges that exist in the path of expanding Iran's geopolitical territory in Iraq. Considering the regional and international importance of this issue and the effects of territory expansion on regional and international relations, the present research has analyzed the most important challenges of Iran in this field at both sub-national and national levels with a descriptive and analytical approach. The results of the research show that: the most important challenges for the expansion of Iran's geopolitical territory at the sub-national level for the country of Iraq are: the existence of a political break in the relations between the Shiites of Iraq and Iran, the existence of religious and political extremist ideas (Baathism ) were among the Sunnis of Iraq.

Keywords

Subjects

1.      احمدی پور، زهرا، و لشگری، احسان. (1389). چالش های ژئوپلیتیکی ایران در بهره برداری از منافع خود در خزر. مطالعات اوراسیای مرکزی، 3(6)، 1-18.
2.      اخوان کاظمی، مسعود، و عزیزی، پروانه. (1390). کردستان عراق؛ هارتلند ژئوپلیتیکی اسراییل. راهبرد، 20(60)، 141-168.
3.      اکبری، مرتضی. (1393). روابط ایران و عراق در عصر پهلوی (با نگاهی به نقش مردم ایلام در روابط دو کشور). فصلنامه علمی فرهنگ ایلام، 15(شماره 42 و 43)، 147-165.
4.      جعفری نیا، عباس. (1399). بنیان‌های ژئوپلیتیکی روابط ایران با عراق نوین، شماره 4، دوره 12.
5.      چوخاچی زاده مقدم، محمدباقر، علی­نژاد، مهدی، و امینی قشلاقی، داوود. (1392). ژئوپلیتیک قومی - مذهبی عراق و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. جغرافیا، 11(37)، 247-270.
6.      حافظ‌نیا، محمدرضا (1396). أصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، انتشارات پاپلی، خراسان رضوی.
7.      دوئرتی، جیمز و فالتزگراف، رابرت. (1396). نظریه­های متعارض در روابط بین­الملل، ترجمه علیرضا طیب و وحید بزرگی، انتشارات قومس، تهران.
8.      سریع القلم, محمود. (1395). نظام بین الملل و ژئوپلیتیک جدید خاورمیانه. پژوهشنامه علوم سیاسی، 12(1)، 101-140.
9.      طاهری، مسلم، تقی زاده داوری، محمود. (1393). رویکرد جریان‌های شیعی عراق به تحوّلات نوین کشور. فصلنامه علمی شیعه شناسی، 12(48)، 127-148.
10.  عالیشاهی، عبدالرضا، فروزان، یونس، مسعودنیا، حسین، مجیدی‌نژاد، سید علی. (1399). سناریوهای استقلال کردستان عراق و امنیت ملی ایران. پژوهش نامه ایرانی سیاست بین الملل، 8(2), 191-214.
11.  عبود، محمود احمد. (1402). بررسی نقش جریان مقاومت در امنیت ملی عراق، پایان­نامه کارشناسی ارشد، رشته جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد.
12.  عیسی آبادی، ابوالفضل، و شاه قلعه، صفی اله. (1392). ژئوپلیتیک ایران و تأثیر آن بر قاچاق کالا. تحقیقات جغرافیایی، 28(2 (پیاپی 109))، 49-67.
13.  قربانی شیخ‌نشین، ارسلان، بشیری، سعید، و علیزاده، جواد. (1394). نقش مرجعیت آیت اله سیستانی در روند دولت سازی در عراق پس از سقوط صدام. مطالعات روابط بین‌الملل (پژوهش‌نامه روابط بین‌الملل)،  8(30)، 215-253.
14.  کریمی پور، یدالله، عزیزی، امیرحمزه، ربیعی، حسین، و متقی، افشین. (1397). تبیین مولفه های اثرگذار بر پیوند استراتژیک کشورها مطالعه موردی؛ ایران و عراق. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی)، 18(48 )، 21-39.
15.  کریمی فیروزجایی، حسینعلی، و عبدالله پور، محمدرضا. (1391). سازه های ژئوپلیتیکی در عراق نوین و چالش های پیش روی جمهوری اسلامی ایران. مطالعات سیاسی، 4(16)، 77-99.
16.  کریمی­پور، یدالله و همکاران. (1393). استراتژی ژئوپلیتیک و سد نفوذ دولت اسلامی در عراق (داعش)، کنگره بین المللی جریان های افراطی و تکفیری از دیدگاه علمای اسلام، موسسه امام موسی کاظم، شماره 2 و 3.
17.  متقی، افشین، و قره بیگی، مصیب. (1393). چالشاصلاح شود های گفتمان سیاست خارجی ایران در راستای دگرگشت های نوپدید در سامانه ژئوپلیتیک جهانی. سیاست های راهبردی و کلان، 2(8)، 137-150.
18.  محمدی، حمیدرضا، و احمدی، ابراهیم. (1396). تبیین مدل ژئوپلتیک روابط ایران و پاکستان. پژوهش های جغرافیای انسانی (پژوهش های جغرافیایی)، 49(2)، 307-323.
19.  نصری، قدیر، و رضایی، داوود. (1392). امکان سنجی استقلال اقلیم کردستان عراق و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. امنیت پژوهی، 12(44)، 29-56.
20.  هاشمی، سیدمصطفی، فرجی راد، عبدالرضا، و سرور، رحیم. (1395). بررسی عوامل موثر ژئوپلیتیکی عراق و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. تحقیقات سیاسی و بین المللی، 8(28)، 63-94.
21.   Ahmadian, H. (2021). Iran and the new geopolitics of the Middle East: in search of equilibrium. Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 23(3), 458-472.
22.   Akbari, M. (2014). Iran-Iraq relations during the Pahlavi era (with a focus on the role of the people of Ilam in the relations between the two countries). Ilam Culture Quarterly, 15(42 & 43), 147-165.
23.   Alduski, A. H. T. (2021). Prospects for an Independent State for the Kurds in Iraq (Doctoral dissertation, Dissertation, Erfurt, Universität Erfurt, 2021).
24.   Almasaedi, W. K. (2021). Iraqi Shi'ites and Identity Conflict: A Study in the Developments of their Religious-Political Identities From 1920-2003 (Doctoral dissertation, Virginia Tech).
25.   Alshamary, M. R. (2020). Prophets and priests: religious leaders and protest in Iraq (Doctoral dissertation, Massachusetts Institute of Technology).
26.   Arif, B. H. (2019). Iran’s struggle for strategic dominance in a post-ISIS Iraq. Asian Affairs, 50(3), 344-363.
27.   Ayatollahi, A. Y. (2022). From the Constitutional Revolution to the Shiite Ideology. In Political Conservatism and Religious Reformation in Iran (1905-1979) Reconsidering the Monarchic Legacy (pp. 193-318). Wiesbaden: Springer Fachmedien Wiesbaden.
28.   Cahnman, Werner J., (1943). Concepts of Geopolitics,‖ American Sociological Review, Vol. 8, No. 1, 1943, pp. 55-59
29.   Dodds, Klaus (2007). Geopolitics: A Very Short Introduction, New York: Oxford University Press, 2007.
30.   Ghorbani Sheikh Neshin, A., Bashiri, S., & Alizadeh, [inPersian]
31.   Gunes, C. (2020). Approaches to Kurdish autonomy in the Middle East. Nationalities Papers, 48(2), 323-338.
32.   Haddad, F. (2014). A sectarian awakening: Reinventing Sunni identity in Iraq after 2003. Current Trends in Islamist Ideology, 17(4), 145-76.
33.   Hamrah, S. (2023). CONTEXTUALIZATION OF SECTARIAN CONFLICT AND VIOLENCE IN IRAQ. Contextualizing Sectarianism in the Middle East and South Asia: Identity, Competition and Conflict.
34.   Handberg, H. H. (2019). Understanding Iranian Proxy Warfare: A Historical Analysis of the Relational Development of the Islamic Republic of Iran and Iraqi Insurgencies.
35.   Issa Abadi, A., & Shah Qaleh, S. (2013). Iran's geopolitics and its impact on commodity smuggling. Geographical Research, 28(2 (Serial 109)), 49-67.
36.   Kirmanj, S., & Sadq, A. K. (2018). Iran's Foreign Policy towards Iraq and Syria: Strategic Significance and Regional Power Balance. The Journal of Social, Political, and Economic Studies, 43(1/2), 152-172.
37.   Lemieux, M., & Mako, S. (2017). Political Parties, Elections and the Transformation of Iraqi Politics Since 2003. Founding Director of POLIS, a research network for Political Science and International Relations at Deakin University, Australia. He is also Adjunct Senior Research Associate in the Department of Politics and International Relations at the University of Johannesburg, South Africa. He is the author, 238.
38.   Longman Dictionary of Contemporary English, Essex: Longman, p. 433
39.   Mühlberger, W. (2023). Iraq's quest for a social contract: An approach to promoting social cohesion and state resilience (No. 1/2023). IDOS Discussion Paper.
40.   Nader, A. (2015). Iran’s role in Iraq. Perspective.
41.   Wahab, A. A. (2017). Education in Kurdistan Region at the intersection of nationalism and democracy. University of Toronto (Canada).
Human Ecology
Volume 4, Issue 13
Winter 2026
Pages 1617-1628