تأثیر آگاهی از حقوق شهروندی و عدالت اجتماعی بر رضایت مندی اجتماعی از خدمات شهری و عمرانی در کلانشهر اهواز

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان
سیدحسن حسینی اصل 1
غلامرضا جعفری نیا 2
امراله راشد زاده 2
1 دانشجوی دکتری، گروه جامعه شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.
2 گروه جامعه شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.
10.22034/he.2026.564196.1176
چکیده
امروزه در کلانشهر اهواز، نه‌ تنها نابرابری فضایی در توزیع خدمات شهری، تشدید بحران‌های محیط‌زیستی (خشکسالی، گردوغبار) چرخه معیوب «محرومیت-بی‌اعتمادی-نارضایتی» را تقویت کرده و انسجام اجتماعی را کاهش می دهد. این مسئله در بافت چندقومیتی اهواز، پیچیدگی مضاعفی یافته و شکاف بین انتظارات شهروندی و واقعیت خدمات را تعمیق بخشیده است. بنابراین مطالعه همزمان حقوق شهروندی (شامل حقوق مدنی، سیاسی و اجتماعی) و عدالت اجتماعی (با ابعاد فرگرایی اقتصادی، برابری، انصاف و نیاز) در بافت چندقومیتی اهواز، به پر کردن شکاف دانشی در نظریه‌های شهری کمک می‌کند. روش تحقیق توصیفی پیمایشی بوده و جامعه آماری عبارت است از کلیه شهروندان بالای 18 سال ساکن کلانشهر اهواز. همچنین حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران و با در نظر گرفتن 05/0 خطا تعداد 384 نفر با روش نمونه گیری تصادفی ساده در نظر گرفته شد. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه های رضایتمندی از خدمات شهری و عمرانی ابراهیم زاده و کاظمی زاده(1394)، حقوق شهروندی شریفی و اسلامیه ( 1391) و عدالت اجتماعی راسینسکی ( 1987) استفاده شد. یافته های تحقیق با استفاده از روش معادلات ساختاری (SEM) نشان داد که در کلانشهر اهواز: حقوق شهروندی با ضریب مسیر (586/0)(t=6.207, p<0.001) قوی‌ترین پیش‌بین‌کننده رضایتمندی است. عدالت اجتماعی با ضریب (277/0) (t=2.435, p=0.015) تأثیر معنادار ولی کم‌توان‌تری دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The Impact of Awareness of Citizenship Rights and Social Justice on Social Satisfaction with Urban and Municipal Services in the Metropolis of Ahvaz

نویسندگان English

Seyed Hassan Hosseini Asl 1
Gholamreza Jafarinia 2
Amrollah Rashedzadeh 2
1 PhD Student, Department of Sociology, Bu. C., Islamic Azad University, Bushehr, Iran.
2 Department of Sociology, Bu. C., Islamic Azad University, Bushehr, Iran.
چکیده English

Today in the metropolis of Ahvaz, spatial inequality in the distribution of urban services, along with intensified environmental crises (drought and dust storms), has reinforced a vicious cycle of deprivation–distrust–dissatisfaction, thereby weakening social cohesion. In the multi ethnic context of Ahvaz, this issue has become even more complex, deepening the gap between citizens’ expectations and the realities of service provision. Accordingly, examining citizenship rights (including civil, political, and social rights) and social justice (with dimensions of economic individualism, equality, equity, and need) simultaneously within the multi ethnic context of Ahvaz contributes to filling a knowledge gap in urban theories.

The research method is descriptive–survey. The statistical population consists of all citizens aged 18 and above residing in the metropolis of Ahvaz. The sample size was determined using Cochran’s formula with a 0.05 margin of error, yielding 384 respondents selected through simple random sampling. Data were collected using the Urban and Municipal Services Satisfaction Questionnaire by Ebrahimzadeh and Kazemizadeh (2015), the Citizenship Rights Questionnaire by Sharifi and Eslamiyeh (2012), and the Social Justice Questionnaire by Rasinski (1987). Data analysis using Structural Equation Modeling (SEM) showed that in the metropolis of Ahvaz, citizenship rights, with a path coefficient of 0.586 (t = 6.207, p < 0.001), are the strongest predictor of social satisfaction, while social justice, with a coefficient of 0.277 (t = 2.435, p = 0.015), has a significant but weaker effect.

کلیدواژه‌ها English

Citizenship rights
Social justice
Social satisfaction
Urban and municipal services
  1. Alavi, S. (2017). Urban inequality in Iran's metropolises. Tehran University Press.
  2. European Commission. (2008). *Directive 2008/98/EC on waste*. Brussels: EU.
  3. Fainstein, S. S. (2018). The just city. Cornell University Press. (ISBN: 978-1-5017-1584-9)
  4. Foster, S. (2019). Urban infrastructure finance. Journal of Urban Economics, 45(2), 112-130.
  5. Habibi, K. (2018). Citizenship rights and spatial justice. Social Sciences Journal, 42(3), 112-130.
  6. International Telecommunication Union (ITU). (2023). Digital inclusion index. Geneva: ITU.
  7. Iran Department of Environment (DOE). (2023). Karun River pollution report. Tehran: DOE.
  8. ISO. (2018). Sustainable development of communities: Indicators for city services and quality of life (ISO 37120:2018).
  9. Pourmohammadi, A., & Ghanbari, M. (2020). Citizenship rights and urban management in Iranian metropolises. Human Geography Research Quarterly, *52*(4), 897–915.
  10. Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.
  11. Rabizadeh, A. (2023). Jayran-shenasi-e Hoquq-e Bashar va Shahrvandi [Genealogy of Human and Citizenship Rights]. Tehran: Imam Sadegh University Press.
  12. Saidi, R., Rezvani, M., & Norouzi, M. (2022). Spatial justice analysis in urban services distribution of Ahvaz. Iranian Urban Studies, *14*(2), 45–66.: DOI: 10.22111/IUS.2022.7892.
  13. Stoker, G. (1998). Governance as theory: Five propositions. International Social Science Journal, 50(155), 17-28.
  14. UITP. (2022). Global public transport standards. Brussels: UITP.
  15. UNDP Iran. (2021). Climate change impacts on Khuzestan Province. United Nations Development Programme.
  16. UNESCO. (2022). Global education monitoring report. Paris: UNESCO.
  17. UN-Habitat. (2023). Right to adequate housing. Nairobi: UNON.
  18. Van Ryzin, G., Douglas M. and Stephen Immerwahr. (2004). explaining the race gap in satisfaction with urban services, Urban Affairs Review 39(5): 613 -632.
  19. World Bank. (2021). Climate-resilient infrastructure. Washington: World Bank.
  20. World Bank. (2021). Urban services and social satisfaction in fragile cities (Report No. 124567).
  21. Zare, H., & Mohammadi, S. (2021). Investigating distributive justice and satisfaction with urban services in ethnic neighborhoods of Ahvaz. Iranian Journal of Sociology, *22*(1), 113–134.
  22. World Health Organization. (2023). Global standards for urban green spaces. WHO Press. ISBN 978-92-4-151456-2
اکولوژی انسانی
دوره 4، شماره 13
زمستان 1404
صفحه 1923-1933