Form and Meaning in the Formation Process of the Prayer Rug with a Central Tree Motif

Articles in Press

Document Type : Original Article

Author
Parvaneh Delfani
Assistant professor, Department of Art, Faculty of Engineering, University of Zanjan, Zanjan, Iran.
10.22034/he.2026.534411.1121
Abstract
In Islamic arts, meaning and form have often been closely intertwined, as the concept of Divine Unity serves as the foundational principle for artistic creation within the Islamic worldview. This relationship is particularly evident in prayer rugs and their connection to the ritual act of prayer. The primary objective of this research is to examine the symbolic similarities among the motifs of the tree, the prayer niche, and the prostration area in prayer rugs, and to identify their commonalities based on the Islamic worldview. This study is descriptive-comparative in nature. To examine the commonalities between the aforementioned forms—acting as symbols—and the element of prostration, a prayer rug featuring a central tree motif was selected and analyzed in light of the symbolic characteristics of the prayer niche, the tree, and the act of prostration. The findings indicate that for transcendent concepts to manifest in this world, they must inevitably descend in rank and assume a symbolic form. The sacred nature of art stems from the fact that primordial and eternal concepts— belonging to the intelligible realm—manifest within sensible forms; the form belongs to this world, while the substance or meaning belongs to the other. As a locus for the manifestation of sacred art and a place of prostration for Muslims, the prayer rug embodies sacred truths—truths that can be sought within the symbolic meanings of the tree and the prayer niche. Understanding these two symbols depends upon two dimensions of the system: form and meaning, or outward shape and inner substance. Conclusion: The prayer rug featuring a centrally placed tree motif connects to the theme of human spiritual ascension and flight during the act of prostration.
Keywords
Carpet
prayer rug
tree
prayer niche
prostration
Subjects
1.      آملی، جواد. (1383). رازهای نماز، تهران: مرکز نشر اسراء.
2.      ابن بابویه قمی، ابوجعفر محمد ابن علی. (شیخ صدوق، 329 قمری- 1367). من لا یحضره الفقیه، مترجم: علی اکبر غفاری، ج 1و3، تهران: صدوق.
3.      ابن بابویه قمی، ابوجعفر محمد ابن علی (شیخ صدوق، 329 قمری- 1363). من لا یحضره الفقیه، ج 2، قم: انتشارات جامعه مدرسین.
4.      اردلان، نادر. بختیار، لاله. (1390). حس وحدت، مترجم: ونداد جلیلی، تهران: موسسه علم معمار.
5.      ادیب بهروز، محسن، (1374). معراج از دیدگاه قرآن و روایات، تهران: مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی.
6.      بروجردی، (1382). جامع الحدیث، جلد 5، تهران: موسسه سید الشهدا
7.      حسینی دشتی، مصطفی. (1379). معارف و معاریف (دایره المعارف جامع اسلامی)، تهران: ناشر موسسه فرهنگی آرایه
8.      حصوری، علی. (1371). فرش سیستان، تهران: فرهنگان.
9.      خمینی، روح الله، (1373). سرّ الصلوه و معراج السالکین و صلوه العارفین، تهران: موسسه ی تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
10.  خمینی، روح الله، (1372). آداب نماز، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
11.  سعیدی، گل بابا، (1383). فرهنگ اصطلاخات ابن عربی، تهران: شفیعی.
12.  سرخوش کرتیس، وستا. (1376). اسطوره های ایرانی، مترجم: عباس مخبر، تهران: مرکز.
13.  سمندری، مهدی. (1381). اسرار الصلوة یا معراج عشق، قم: موسسه بوستان کتاب.
14.  شوالیه، ژان. گربران، آلن. (1385). فرهنگ نمادها، 5 ج، ترجمه و تحقیق: سودابه فضایلی، تهران: جیحون.
15.  شایگان، داریوش. (1383). ادیان و مکتب های فلسفی هند، دو جلد، تهران: امیرکبیر
16.  شیمل، آن ماری. (1374). ابعاد عرفانی اسلام، ترجمه ی عبدالرحیم گواهی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
17.  قرآن کریم. (1389). مترجم: حضرت آیت الله مکارم شیرازی، تهران: تابان.
18.  کارنوی، ج.ا، (بی تا). اساطیر ایران، مترجم: احمد طباطبایی، تهران: اپیکور
19.  کوپر، جی. سی. (1379). فرهنگ مصور نمادهای سنتی، مترجم: ملیحه کرباسیان، تهران: فرهاد.
20.  یاوری، حسین. (1384). مبانی شناخت قالی ایران، تهران: نشر رجاء.
21.  معین، محمد. (1384). فرهنگ معین، یک جلد، تهران: ساحل.
22.  نصر، سید حسین. (1380). معرفت و معنویت، ترجمه انشاءالله رحمتی، تهران: سهروردی.
23.  نصر، سید حسین. (1389). هنر و معنویت اسلامی، مترجم رحیم قاسمیان، تهران: حکمت.
24.  مولوی، جلال الدین محمد بن محمد. (1391). مثنوی، تهران: دیبایه.
Human Ecology

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 11 August 2026