Typology of Urban Deteriorated Fabrics and Strategies for Improving Their Quality (Case Study: Nurabad Mamasani City)

Articles in Press

Document Type : Original Article

Authors
Lotfali Kozegar Kaleji 1
Javaher Ansari 2
Sirous Dashti Berenjeh 2
1 Associate Professor, Human Geography & Spatial Planning Department, Earth Sciences Faculty, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
2 Ph.D. Candidate in Urban Planning, Faculty of Earth Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
10.22034/he.2026.604175.1280
Abstract
Urban deteriorated areas, due to problems such as building instability, small and fragmented plots, inadequate accessibility networks, and insufficient urban services, are considered one of the most important challenges of urban development. The city of Nurabad is also facing the expansion of deteriorated areas and increasing physical and functional problems. Therefore, the present study was conducted with the aim of identifying and analyzing the deteriorated areas of Nurabad and explaining their physical and spatial characteristics.In terms of its objective, this study is applied, and in terms of its nature and methodology, it is descriptive-analytical. The required data were collected through documentary studies, information from the comprehensive and detailed plans of Nurabad, municipal statistics, and urban maps. The identification of deteriorated areas was based on three main indicators: small and fragmented plots, building instability, and the impermeability of the street network. Subsequently, spatial analysis was used to examine the spatial distribution pattern and physical characteristics of the deteriorated areas. The results show that the deteriorated area of Nurabad comprises 89 blocks, covering approximately 37 hectares and encompassing about 1,513 residential units. The spatial distribution of deteriorated areas across the city is not uniform, with the central and older parts of the city experiencing the highest levels of deterioration. Furthermore, 75% of the city's buildings are single-story, and approximately 15% of the buildings fall into the category of deteriorated and repairable structures. Small and fragmented plots, the use of low-durability construction materials, and limitations in the street network are also among the most important factors contributing to the formation and expansion of deteriorated areas in Nurabad. Deterioration in Nurabad is a multidimensional phenomenon; therefore, urban regeneration programs should be designed based on the characteristics of each area. The consolidation of small and fragmented plots, renovation of unstable buildings, improvement of the street network, upgrading of urban infrastructure, increased resident participation, and utilization of vacant land can contribute to improving the quality of deteriorated areas and enhancing citizens' quality of life.
Keywords
Deteriorated Urban Fabric
Urban Regeneration
Urban Fabric Typology
Noorabad City
Subjects
1.     آزاد ارمکی، تقی. (۱۴۰۰). احیاء زندگی شبانه در بافت فرسوده شهری خیابان لاله‌زار.، جامعه‌شناسی فرهنگ و هنر، 7(7)، 1-37.
2.     آذری، مهدی، فنی، زهرا، کوزه‌گر کالجی، لیلا، توکلی‌نیا، جمشید، حیدری، احمد. (1400). بررسی نقش پیشران‌های کلیدی در تغییرات کاربری زمین و تحولات فضایی شهر با رویکرد آینده‌پژوهی، علوم انسانی(برنامه‌ریزی و آمایش فضا)، 25(2)، 100-121.
3.     امان‌پور، سعید، فیروزی، محمد حسین، شاکرمی، محمد حسن. (۱۴۰۰). مکان‌های ناپایدار شهری در برابر زلزله (مطالعه موردی: بافت فرسوده شهر خرم‌آباد). آمایش محیط، ۵۴، ۷۵–۹۸.
4.     امیری، خلیل، مرادی چادگانی، داود، صافی اصفهانی، فاطمه، صادقی، نسرین، مسعود، محمد. (۱۴۰۰). تدوین الگوی مشارکت‌پذیری الکترونیکی شهروندان در بازآفرینی بافت‌های فرسوده شهر اصفهان. جغرافیا و مطالعات محیطی، ۳۹، ۷۳–۸۴.
5.     پالرمو، پیرکارلو. داویده، یونتسینی. (1396). برنامه‌ریزی فضایی و توسعه شهری: رویکرد انتقادی (لیلا کوزه‌گر کالجی و حسین‌تلی لطفعلی، مترجمان). تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
6.     تقی زنجانی، تورج، و ابراهیمی، لیدا. (۱۴۰۰). تبیین الگوی نوسازی بافت فرسوده در انتظام رویکرد شهر سالم (نمونه موردی: محلات فرسوده شهر قائمشهر). آمایش محیط، ۵۴، ۱۹۵–۲۱۴.
7.     جهانی، شرکت مهندسین مشاور مربوطه. (۱۴۰۱). طرح بازنگری جامع شهر نورآباد. (نام سازمان یا مشاور تهیه‌کننده طرح).
8.     جهانی، شرکت مهندسین مشاور مربوطه. (۱۴۰۳). طرح بازنگری تفصیلی شهر نورآباد. (نام سازمان یا مشاور تهیه‌کننده طرح).
9.     دفتر آمار و اطلاعات استانداری فارس. (۱۳۹۵). سالنامه آماری استان فارس سال ۱۳۹۵. شیراز: استانداری فارس.
10.  رجبی، امیر. (۱۴۰۰). شناسایی پیشران‌های کلیدی مؤثر بر بازآفرینی بافت تاریخی شهر تبریز با رویکرد آینده‌پژوهی. فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، 2(4)، ۲۱۱–۲۳۸.
11.  رجبی، امیر، فراهانی، فرشته، اقبالی، نادر. (۱۴۰۰). واکاوی جایگاه اصول پدافند غیرعامل در طرح‌های بازآفرینی شهری فضاهای پیراکلان‌شهری (مطالعه موردی: شهر قرچک). توسعه فضاهای پیرامونی (پیراشهری)، 6(1)، ۲۷–۴۶.
12.  سازمان مسکن و شهرسازی نورآباد. طرح‌های توسعه شهری.
13.  سجادی، ژیلا، پرتانیان، نگین، یزدانی‌راد، پگاه. (۱۴۰۰). رویکرد آینده‌نگاری در بازآفرینی محلات فرسوده شهری با تأکید بر مسکن پایدار. چشم‌انداز شهرهای آینده، 2(3)، ۲۷–۴۹.
14.  شهرداری نورآباد. طرح‌های توسعه شهری.
15.  فدایی جزی، فرشته؛ مختاری ملک‌آبادی، رضا، ابراهیمی بوزانی، مهدی. (۱۴۰۰). بافت‌های فرسوده فرصتی برای توسعه درون‌زای شهری در راستای تأمین مسکن: محله سرچشمه منطقه سه شهر اصفهان. مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه‌ای، 2(3)، ۴۸–۶۵.
16.  فنی، زهره، کوزه‌گر کالجی، لیلا، و علی، سمیه. (۱۳۹۹). موانع و الزامات تحقق مسکن پایدار از دیدگاه کارشناسان و مدیران شهری (مطالعه موردی: محله اتابک شهر تهران). فصلنامه برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 10(37)، ۱–۱۴.
17.  فنی، زهره، کوزه‌گر کالجی، لیلا، علی، سمیه. (۱۳۹۹). تحلیل تطبیقی شاخص‌های مسکن پایدار در بافت قدیمی و نوساز شهری (مطالعه موردی: بافت محله‌های اتابک و پونک تهران). پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 11(42)، ۱۱۵–۱۳۰.
18.  کوزه‌گر کالجی، لیلا، آقایی، پریسا، سعیدی، سارا، سلیمی، مریم. (۱۴۰۳). ارزیابی محیط زیست شهر با رویکرد رشد هوشمند (مطالعه موردی: محله تهرانسر شمالی، منطقه ۲۱ شهر تهران). نشریه توسعه پایدار محیط جغرافیایی، 6(10)، ۴۵–۶۲.
19.  گرجی، مهدی، اذانی، مهدی، صابری، حامد، خادم‌الحسینی، احمد. (۱۴۰۰). تبیین تاب‌آوری اجتماعی بافت فرسوده شهری با بهره‌گیری از معادلات ساختاری PLS (نمونه پژوهش: منطقه ۳ شهر اصفهان). برنامه‌ریزی فضایی (جغرافیا)، 11(2)، ۱۴۵–۱۶۶.
20.  مرکز آمار ایران. (۱۳۹۵). نتایج تفصیلی سرشماری عمومی نفوس و مسکن کل کشور. تهران: مرکز آمار ایران.
21.   Gohaud, E., Arora, A. S., & Schuetze, T. (2025). Urban form and sustainable neighborhood regeneration—A multiscale study of Daegu, South Korea. Sustainability, 17(11), 4888. https://doi.org/10.3390/su17114888
22.   Li, X., Zhang, Y., & Chen, F. (2026). A combined morphological approach to urban regeneration: A case study of the Creative Quarter, Liverpool. Town Planning Review, 1–29. https://doi.org/10.3828/tpr.2026.3
Major, M. D., Tannous, H. O., & Kyriazis, A. (2026). Tradition and change in a Middle Eastern urban grid: Morphological transformation in Msheireb Downtown Doha. Frontiers in Built Environment, 12, 1830922. https://doi.org/10.3389/fbuil.2026.1830922
23.   Manan, M. S. A., & Yuan, Y. Z. (2025). Parasitic architecture: Developing a thematic design framework for adaptive reuse as an urban regeneration strategy in Kuala Lumpur, Malaysia. Malaysia Architectural Journal, 7(5), 82–96.
24.   Rossitti, M., Torrieri, F., Dell’Ovo, M., Datola, G., Casprini, D., & Oppio, A. (2026). Rethinking incentives for circular urban regeneration: Lessons from the City of Milan. Networks and Spatial Economics. https://doi.org/10.1007/s11067-026-09761-y
25.   Wen, T., Zhang, J., & Wang, Z. (2026). Diagnosing morphology-vitality relationships through multifractal urban form metrics and explainable machine learning. Scientific Reports. https://doi.org/10.1038/s41598-026-55314-1
Human Ecology

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 01 November 2026