بازآفرینی بافت فرسوده محله ماسور خرم‌آباد با تأکید بر برنامه‌ریزی محله‌محور و پیاده‌محوری در ارتقای کیفیت زندگی

نوع مقاله : مقاله مستخرج از پایان نامه

نویسندگان
محسن پاپی 1
محمد رحمانی 2
1 دانشجو دکتری، رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد ملایر، دانشگاه آزاد اسلامی، ملایر، ایران‌.
2 گروه شهرسازی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
10.22034/he.2025.545540.1139
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی فرآیند بازآفرینی بافت فرسوده محله ماسور شهر خرم‌آباد با تأکید بر برنامه‌ریزی محله‌محور و رویکرد پیاده‌محوری در جهت ارتقای کیفیت زندگی شهروندان است. جامعه آماری شامل کلیه ساکنان محله ماسور با جمعیتی حدود 22,833 نفر در سال 1404 و مساحت 222 هکتار می‌باشد. روش نمونه‌گیری به‌صورت ترکیبی شامل تصادفی ساده، تصادفی خوشه‌ای و غیرتصادفی هدفمند انجام شد و در مجموع 37 پرسشنامه باز برای جمع‌آوری داده‌ها تکمیل گردید. این پژوهش از نوع کاربردی–توسعه‌ای بوده و داده‌ها به روش ترکیبی (کیفی–کمی) جمع‌آوری و تحلیل شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه، مدل SWOT، تکنیک دلفی و تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم‌افزار SPSS و مشاوره با خبرگان بود. نوآوری اصلی تحقیق، بهره‌گیری هم‌زمان از رویکرد محله‌محوری و پیاده‌محوری در فرآیند بازآفرینی بافت فرسوده است که در ادبیات پژوهش کمتر به‌صورت تلفیقی بررسی شده است. نتایج نشان داد راهبردهای بازآفرینی در چهار دسته راهبردهای تهاجمی (SO)، بازنگری (WO)، تنوع (ST) و تدافعی (WT) قابل تدوین‌اند و اجرای آن‌ها می‌تواند به بهبود شاخص‌های کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی و مدیریتی محله کمک نماید. یافته‌ها حاکی از آن است که بازآفرینی محله ماسور با تأکید بر پیاده‌محوری علاوه بر رفع مشکلات کالبدی و زیربنایی، منجر به ارتقای کیفیت زندگی و افزایش رضایتمندی ساکنان خواهد شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Regeneration of the Deteriorated Urban Fabric of Masour Neighborhood, Khorramabad, through Neighborhood-Oriented and Pedestrian Approaches to Enhance Quality of Life

نویسندگان English

Mohsen Papi 1
Mohammad Rahmani 2
1 Department of Geography and Urban Planning, Mal . C., Islamic Azad University, Malayer, Iran.
2 Department of Urban Planning, Ha.C., Islamic Azad University, Hamedan, Iran.
چکیده English

The present study aims to investigate the regeneration process of the worn-out urban fabric in the Masour neighborhood of Khorramabad city, focusing on neighborhood-oriented planning and pedestrian-oriented approaches to improve residents’ quality of life. The statistical population consists of all residents of the Masour neighborhood, with a population of approximately 22,833 people in 2025 and an area of 222 hectares. Sampling was conducted using a mixed approach, including simple random, cluster random, and purposive non-random methods, and a total of 37 open-ended questionnaires were completed for data collection. This study is applied-developmental in nature, using a mixed-method (qualitative–quantitative) approach. The research tools included questionnaires, SWOT analysis, Delphi technique, and statistical analyses conducted with SPSS software, along with expert consultations. The main novelty of this research lies in the simultaneous application of neighborhood-based and pedestrian-oriented strategies in urban regeneration, which has been rarely examined in an integrated manner in the literature. The results revealed that regeneration strategies can be categorized into four groups: aggressive (SO), revision (WO), diversification (ST), and defensive (WT). Implementing these strategies can significantly improve physical, social, economic, environmental, and managerial indicators in the neighborhood. Overall, the findings demonstrate that regeneration of Masour with a pedestrian-oriented perspective not only addresses structural and infrastructural issues but also enhances quality of life and residents’ satisfaction.

کلیدواژه‌ها English

Regeneration
Neighborhood-oriented Planning
Pedestrian-oriented Approach
Masour
  1. جلیلوند، محمدرضا و گل صباغ، هانیه. (۱۴۰۲). مردم‌نگاری گردشگری: واکاوی گردشگری قومی در ترکمن صحرا. پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران، ۱۳(۱)، ۱۶۳-۱۷۸
  2. حسین زاده دلیر, کریم، کواکبی, محمد آذر, علی، (1401). شناسایی پیشران‌های کلیدی صنعت گردشگری مبتنی بر برنامه‌ریزی راهبردی سناریویی مطالعه موردی: منطقه آزاد ماکو. گردشگری شهری، 9(3), 79-102.
  3. حسین زاده دلیر, کریم، مدبر خاک نژاد, علی, عزت پناه, بختیار  (1400). تحلیلی بر برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری توسعه‌ی گردشگری تاریخی-فرهنگی در ایران (مطالعه موردی: شهر تبریز). برنامه ریزی و توسعه گردشگری, 10(39), 197-222.
  4. حسین زاده دلیر، کریم، قهرمانی فرد، حسین، موسوی, میر سعید، (1400). شناخت و ارزیابی پیشران‌های حیاتی مؤثر بر آینده توسعه گردشگری مطالعه موردی: کلان‌شهر تبریز. گردشگری شهری, 8(1), 67-82.
  5. رجبی ناصر، میرابی وحیدرضا، مرادی شهدادی خسرو. (1402)، ارائه الگویی جهت توسعه گردشگری پایدار در جزیره قشم با تمرکز بر چشم‎اندازها و چالش‎های گردشگری طبیعی. اقتصاد و مدیریت شهری. ۱۱ (۴۴) :۱-۲۰
  6. رسولی، سیدحسن.، رجبی، آزیتا.، متولی، صدرالدین. (1403). تبیین مدل گردشگری پایدار شهری در راستای توسعه منطقه‌ای (مطالعه موردی: شهر ساری). آینده پژوهی شهری، ۲(۴)، ۶۵-۸۴.
  7. زینالی عظیم, علی , فدائی حقی, مهری , علیزاده, امین , جدیری عباسی, محمد , فتحی پور, رضا و شریفی, محمدعلی . (1403). سنجش عوامل موثر در عدم توسعه شهر هوشمند پایدار تبریز. علوم محیطی, 22(3), 427-446.
  8. شکاری, فاطمه . (1401). گردشگری و هویت ملی-قومی: تحلیل کتاب‏ سنجی. مطالعات مدیریت گردشگری, 17(60), 79-115.
  9. شیخی, احمد رضا, ابراهیمیان, صدف, وزین, نرگس. (1399). تأثیر توسعۀ گردشگری قومی بر تساوی جنسیتی مطالعه موردی (تجربۀ زنان بلوچ در استان سیستان و بلوچستان). گردشگری فرهنگ, 1(2), 47-54
  10. صداقت, مریم, ضیایی, محمود. (1403). تدوین مدل پارادایمیک توسعه پایدار گردشگری جمهوری اسلامی ایران. گردشگری و توسعه, 13(1), 79-107
  11. Bausch, T., Schröder, T., & Tauber, V. (2022). What is to be sustained? The polysemy of sustainability and sustainable tourism across languages and cultures. Journal of Sustainable Tourism, 32(1), 108–131. https://doi.org/10.1080/09669582.2022.2124260.
  12. Bertok, A., & Zago, M. (2023). The Ethnic Tourism for the Preservation and Valorization of the Identity of Cross-Border Territories and as an Opportunity for the Development of the Roots Tourism. Fuori Luogo. Rivista Di Sociologia Del Territorio, Turismo, Tecnologia, 14(1), 81-92. https://doi.org/10.6093/2723-9608/9510.
  13. D’Amico, L. (2023). Ethnic tourism and Folksongs: A case study among the Blang (Bulang) of Yunnan, China. Asiatische Studien - Études Asiatiques, 77(3-4), 565-605. https://doi.org/10.1515/asia-2022-0001
  14. Feng, H., & Xiao, J. (2024). (Re)shaping the tourists’ imagined identity of Mosuo towards sustainable ethnic tourism development in Southwest China. Sustainability, 16(7042). 1-21. https://doi.org/10.3390/su16167042
  15. Fraser, R. (2019). Cultural heritage, ethnic tourism, and minority-state relations amongst the Orochen in north-east China. International Journal of Heritage Studies, 26(2), 178–200. https://doi.org/10.1080/13527258.2019.1620830.
  16. Guo, Y., Tian, R. G., & Vasiljeva, M. (2024). Impact of pro-poor ethnic tourism on achieving sustainable development goals. Journal of Hospitality and Tourism Management, 61, 270–280. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2024.11.003.
  17. Kim, H.; Kim, E.J. (2021), Tourism as a Key for Regional Revitalization? A Quantitative Evaluation of Tourism Zone Development in Japan. Sustainability, 13, 1-18, 7478. https://doi.org/10.3390/su13137478.
  18. Li, B., Jin, L., & Li, J. (2024). Impact of awe on sustainable tourism consumption decisions: roles of diminished self-importance and regulatory focus. Journal of Sustainable Tourism, 1–21. https://doi.org/10.1080/09669582.2024.2427816.
  19. Lin J, Kang Y, Hong L and Huang Y (2022) Can cultural tourism experience enhance cultural confidence? The evidence from Qingyuan Mountain.  Front. Psychol. 13:1063569. 1-11. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1063569.
  20. Liu, Y.; Shi, H.; Su, Z.; Kumail, T. Sustainability and Risks of Rural Household Livelihoods in Ethnic Tourist Villages: Evidence from China. Sustainability, 14(9), 5409: 1-26. https://doi.org/10.3390/su14095409.
  21. Lor, J J, Kwa, S, & Donaldson, J A, (2019). Making ethnic tourism good for the poor. Annals of Tourism Research, 76, 140-152.  https://ink.library.smu.edu.sg/soss_research/2850.
  22. Maruyama, N., Woosnam, K. M., & Boley, B. B. (2017). Residents' attitudes toward ethnic neighborhood tourism (ENT): perspectives of ethnicity and empowerment. Tourism Geographies, 19(2), 265-286. http://dx.doi.org/10.1080/14616688.2016.1258432.
  23. Samarathunga, W.H.M.S. (2019), Research on the intangible ethnic tourism development after a civil war, based on stakeholder perspective: The case of Jaffna, Sri Lanka. Int. J. Tour. Anthropol. 7, 218–240. http://repository.rjt.ac.lk/handle/123456789/3008.
  24. Seal, M., & Singh, P. (2024). Analysing the role and contribution of tourism in achieving sustainable development goals. In Harmonizing global efforts in meeting sustainable development goals (Chapter 9). IGI Global. 182-195. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-2758-6.ch009.
  25. Sinclair-Maragh, G, Bernard Simpson, S, (2021), Heritage Tourism and Ethnic Identity: A Deductive Thematic Analysis of Jamaican Maroons. Journal of Tourism, Heritage & Services Marketing (JTHSM), 7(1). 64-75 https://doi.org/10.5281/zenodo.4521331
  26. Tian, B., Stoffelen, A., & Vanclay, F. (2023). Understanding resilience in ethnic tourism communities: the experiences of Miao villages in Hunan Province, China. Journal of Sustainable Tourism, 32(7), 1433-1452. https://doi.org/10.1080/09669582.2023.2239525.
  27. Yang, L; Wall, G; Smith, S.L.G, (2008). Ethnic tourism development: Chinese Government Perspectives. 35(3), 751–771. https://doi.org/10.1016/j.annals.2008.06.005.
  28. Yang, Y., Wang, S., Cai, Y., & Zhou, X. (2021). How and why does place identity affect residents’ spontaneous culture conservation in ethnic tourism community? A value co-creation perspective. Journal of Sustainable Tourism, 30(6), 1344–1363. https://doi.org/10.1080/09669582.2021.1945070.
  29. Zhou Y, Chen, S (2022), Design Innovation of Ethnic Cultural Wisdom Tourism Products Based on Digital Information Technology, Wireless Communications and Mobile Computing, 3(3), 1833649, 1-13. https://doi.org/10.1155/2022/1833649.
اکولوژی انسانی
دوره 4، شماره 11
تابستان 1404
صفحه 992-1015