نقش عوامل اجتماعی در شکل‌گیری نگرش سیاسی و سبک هویتی ـ گفتمانی زبان در تعاملات روزمره: مطالعه‌ای کیفی در میان مردان مشتری قهوه‌خانه‌های شهر بناب

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
جعفر زلفعلی فام 1
یوسف حضرتی 2
1 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 استادیار گروه زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
10.22034/he.2026.533733.1118
چکیده
زبان یکی از مهم‌ترین ابزارهای شکل‌گیری، بازنمایی و بازتولید هویت‌های اجتماعی و سیاسی است و شیوه استفاده از آن تحت تأثیر عوامل اجتماعی و موقعیت‌های تعاملی قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش عوامل اجتماعی در شکل‌گیری نگرش سیاسی و سبک‌های هویتی ـ گفتمانی زبان در تعاملات روزمره مردان مشتری قهوه‌خانه‌های شهر بناب انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند انجام گرفت و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۳۰ نفر از مردان مشتری قهوه‌خانه‌های شهر بناب گردآوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شد. چارچوب نظری پژوهش بر مبنای نظریه جامعه‌شناسی زبان، هویت اجتماعی، سبک‌های هویتی ـ گفتمانی و به‌ویژه نظریه طراحی مخاطب آلن بل شکل گرفته است. یافته ها نشان داد که شکل‌گیری و بازتولید نگرش سیاسی مشارکت‌کنندگان تحت تأثیر شبکه‌های ارتباطی و گفت‌وگوهای روزمره، تجربه‌های زیسته و تفاوت‌های نسلی، شرایط اقتصادی و پایگاه اجتماعی قرار دارد. همچنین، زبان در بازنمایی هویت اجتماعی ـ سیاسی از طریق تقابل «ما» و «آنها»، کاربرد واژگان ارزشی، طنز و کنایه نقش فعالی ایفا می‌کند. بر این اساس یافته ها، نگرش سیاسی در میان مشارکت‌کنندگان پدیده‌ای ثابت و منفک از زندگی روزمره نیست، بلکه در پیوند با تجربه‌های اجتماعی، روابط بین‌فردی، جایگاه اجتماعی و شرایط تعاملی شکل می‌گیرد و از طریق انتخاب‌های زبانی و گفتمانی بازنمایی و بازتولید می‌شود. قهوه‌خانه به‌عنوان یک فضای اجتماعی غیررسمی، بستری مهم برای جامعه‌پذیری سیاسی، تبادل دیدگاه‌ها و شکل‌گیری و مذاکره هویت‌های اجتماعی و سیاسی در زندگی روزمره است.
کلیدواژه‌ها
عوامل اجتماعی
نگرش سیاسی
سبک هویتی-گفتمانی زبان
قهوه‌خانه
تعاملات روزمره
موضوعات

عنوان مقاله English

The Role of Social Factors in the Formation of Political Attitudes and Identity-Discursive Language Styles in Everyday Interactions: A Qualitative Study among Male Customers of Coffeehouses in Bonab

نویسندگان English

Jafar Zolfali Fam 1
Yousef Hazrati 2
1 Assistant Professor, Department of Social Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Linguistics, Payame Noor University, Tehran, Iran.
چکیده English

Language is one of the most important means through which social and political identities are formed, represented, and reproduced. Its use is influenced by social factors and interactional contexts. The present study aims to examine the role of social factors in shaping political attitudes and identity-discursive language styles in the everyday interactions of male customers of coffeehouses in Bonab. This qualitative study employed purposive sampling. Data were collected through semi-structured interviews with 30 male customers of coffeehouses in Bonab and were analyzed using thematic analysis. The theoretical framework of the study was based on the sociology of language, social identity theory, identity-discursive language styles, and, in particular, Allan Bell’s Audience Design Theory. The findings showed that the formation and reproduction of participants’ political attitudes are influenced by communication networks and everyday conversations, lived experiences and generational differences, economic conditions, and social status. Language also plays an active role in representing social and political identities through the use of the distinction between “us” and “them,” evaluative vocabulary, humor, and irony. Accordingly, political attitudes among the participants are not fixed phenomena separate from everyday life; rather, they are formed in connection with social experiences, interpersonal relationships, social status, and interactional contexts, and are represented and reproduced through linguistic and discursive choices. As an informal social space, the coffeehouse provides an important setting for political socialization, the exchange of viewpoints, and the formation and negotiation of social and political identities in everyday life.

کلیدواژه‌ها English

social Factors
Political Attitudes
Identity-Discursive Language Styles
Coffeehouses
Everyday Interactions
1.      ادواردز، جان. (۱۴۰۲). چندزبانگی: درک تنوع زبانی. ترجمه شیرین وافری و امیر قربان‌پور. تهران: نشر بوی کاغذ (بوکا).
2.      بوردیو، پیر. (۱۳۸۰). زبان و قدرت نمادین. ترجمه ناصر فکوهی. تهران: نشر نی.
3.      جنکینز، ریچارد. (۱۳۸۱). هویت اجتماعی،ترجمه تورج یاراحمدی. تهران: انتشارات شیرازه.چاپ اول.
4.      جنکینز، ‌ریچارد. (1381). هوّیت اجتماعی.ترجمه‌: تورج یار احمدی.تهران: نشرشیرازه. چاپ اول.
5.      چاوشیان، حسن. اباذری، یوسف علی. (۱۳۸1). طبقه اجتماعی تا سبک زندگی رویکردهای نوین در تحلیل جامعه شناختی هویت اجتماعی فصلنامه نامه علوم اجتماعی، 20(4)، 10-25.
6.      داوری اردکانی، نگار، جلیلیان، آذردخت. (۱۳۹۲). جامعه‌شناسی زبان: برنامه‌ریزی زبان فارسی و نگرش‌های زبانی. تهران: انتشارات جامعه‌شناسان، چاپ اول.
7.      سلطانی، علی‌اصغر. (۱۳۹۲). قدرت، گفتمان و زبان. تهران: انتشارات نشر نی.چاپ اول
8.      فرکلاف، نورمن. (۱۳8۹). تحلیل انتقادی گفتمان. ترجمه گروه مترجمان، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
9.      فکوهی، ناصر. (۱۳۸۱). انسان‌شناسی و زبان. تهران: انتشارات نی.چاپ دوم.
10.   فلیک، اووه. (2006). درآمدی بر تحقیق کیفی. ترجمه: هادی جلیلی.تهران: نشر نی.
11.   کرسول، جان. (1997). پویش کیفی و طرح پژوهش: انتخاب از میان پنج رویکرد(روایت پژوهی، پدیدار شناسی، نظریه داده بنیاد، قوم نگاری و مطالعه موردی. ترجمه: حسن دانایی فرد و حسین کاظمی، تهران: نشر صفار- اشراقی .
12.   گیدنز، آنتونی. ‌(1380). تجّدد و تشخّص، جامعه و هویّت شخصی در عصر جدید» ترجمه‌ی ناصر موفقیان، تهران‌، انتشارات نشر نی.چاپ دوم.
13.   گیدنز،‌آنتونی. (1377). پیامدهای مدرنیته، ترجمه‌ی محسن ثلاثی، تهران: انتشارات نشر مرکز. چاپ اول.
14.   محسنى تبریزى. علیرضا.،سلیمانی. مهدی. (1389) .تبیین رابطه بین تغییرات اجتماعى- فرهنگى و تغییرات میزان جرم مطالعه موردى : استان لرستان. فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعى. 16، 13- 36.
15.   مدرسی، یحیی. (۱۳۶۸). درآمدی بر جامعه‌شناسی زبان. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
16.   مدرسی، یحیی. (۱۳۸۸). درآمدی بر جامعه‌شناسی زبان. تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
17.   Aspers, P (2004) "Empirical Phenomenology an Approach for Qualitative esearch", Social Research Methods Qualitative Series, 9: 1-15.
18.   Aspers, P..( 2009)empirical Phenomenology: A Qualitative Research Approach, Indo-PacificJournal Of Phenomenology , Volume9,Edition, October ,p 1-12.
19.   Bell, A. (1984). Language style as audience design. Language in Society, 13(2), 145–204.
20.   Bucholtz, M., & Hall, K. (2005). Identity and interaction: A sociocultural linguistic approach. Discourse Studies, 7(4–5), 585–614.
21.   Eckert, P. (2000). Linguistic Variation as Social Practice. Oxford: Blackwell.
22.   Gershon, R.R. Flanagan, P.A. Karkashian, C. (2000 ). Health care workers' experience with postexposure management of bloodborne pathogen exposures: a pilot study, Am J Infect Control , 28-6.
23.   Goffman, E. (1967). Interaction Ritual: Essays on Face-to-Face Behavior. New York: Anchor
24.   Gumperz, J. J. (1992). Discourse Strategies. Cambridge: Cambridge University Press.
25.   Hall, S. (1996). Introduction: Who Needs Identity? In Questions of Cultural Identity. London: Sage.
26.   Holmes, J. (2013). An Introduction to Sociolinguistics. Routledge.
27.   Holmes, J. (2022). An Introduction to Sociolinguistics. London: Routledge.
28.   Jacobson, B(2002) The Social psychology of The Creation of a Sports Fan Identity.A Theoretical Review of The Literature.Identity Theory and Social Identity Theory.University of Connecticut.
29.   Jenkins, R. (2008). Social Identity. London: Routledge.
30.   Léna, P. S.(2014).Bourdieu, ethics and symbolic power The Sociological Review,Vol. 62, 651–674 .
31.   Tajfel, H., & Turner, J. C.(1986).The Social Identity Theory of Intergroup Behavior. In Psychology of Intergroup Relations. Chicago: Nelson-Hall.
32.   Turner,john. & Hogg , smitt.A(1995)" Social Identity.Social Psychology at ANU.15 February.
33.   van Dijk, T. A. (2008). Discourse and Power. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
34.   Wardhaugh, R., & Fuller, J. M. (2021). An Introduction to Sociolinguistics.
35.   Yule, G. (1996). Pragmatics. Oxford: Oxford University Press.
اکولوژی انسانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 06 شهریور 1405